Dergiler / Dilbilim Araştırmaları Dergisi / 2016 / Sayı: 2

Island Constraints and Adjunct & Argument Asymmetry in Turkish

Türkçede Ada Yapıları ve Ana Öğe-Eklenti Bakışımsızlığı

Sayfa
1–15
DOI
—

Özet

Türkçede gözlemlenen ana öğe - eklenti bakışımsızlığı sebebiyle, ana öğe konumundaki ne-öbeklerinin ada yapısı içeren yapılardaki okumaları dilbilgisel sonuçlar verirken, eklenti konumundaki ne-öbeklerinin aynı durumdaki okumaları dilbilgisi dışı sonuçlar vermektedir (Özsoy 1996, Arslan 1999, Görgülü 2006, Çakır 2015). Ancak, cevaplanması gereken şu sorular mevcuttur: (1) Karmaşık tümcelerin yan tümceciklerinde bulunan neöbeklerinin okumalarında, tümcede herhangi bir ada yapısı mevcut değil ise, aynı sonuç elde edilmekte midir? Bir başka deyişle, ada yapıları gerçekten Türkçe tarzı dillerde işlevsel midir? (2) Türkçede ne-öbeklerinin sergilemekte olduğu farklı davranışlar ada yapılarına kayıtsız olan daha genel bir eklentiana öğe bakışımsızlığının bir sonucu mudur? Çalışmanın verileri 36 soru tümcesi içeren bir Dilbilgisellik Değerlendirme Testi ile 435 katılımcıdan elde edilmiştir. Çalışmanın bulgularına göre, ada yapıları tümce düzeyi neeklentilerini kapsayacak şekilde Türkçede işlevseldir. Ancak, ada yapılarına maruz olup olmasın tüm karmaşık tümceler için geçerli olan genel bir eklenti & ana öğe bakışımsızlığının varlığı da gözlemlenmiştir. Ne- ana öğesi okuması hiçbir tümce yapısında sorun teşkil etmez iken, ne-eklentisinin alt tümce içerindeki okumaları herhangi bir ada yapısı mevcut değil iken bile sorunludur. Ada yapılarının mevcudiyeti durumunda ise, bu tümcelerin okumaları dilbilgisel olarak daha kabul edilemez bir hal almaktadır.

Abstract

Due to the adjunct & argument asymmetry in Turkish, the interpretation of argument wh-words within island structures does not result in ungrammaticality while that of wh-adjuncts results in ungrammaticality (Özsoy 1996, Arslan 1999, Görgülü 2006, Çakır 2015). Yet, the following questions are still unanswered: (1) When there are not any intervening islands in the interpretation of wh-words that originate in lower CPs, do we obtain the same results? (2) Is the observed different behavior of wh-elements a result of a more general adjunct-argument asymmetry that is indifferent to island effects? In the present study, the data were obtained through a Grammaticality Judgment Test containing 36 interrogative sentences from 435 participants. According to the results, the island constraints hold in Turkish, at least, for the sentence-level wh-adjuncts. However, it was also observed that there exists a general adjunct & argument asymmetry in Turkish which is valid for all complex sentences no matter they are subject to island effects or not.