Farklı Risk Türleri ve Borsa Endeksi Arasındaki İlişki: Türkiye İçin Nedensellik Testleri

The Relationship between Different Types of Risk and Stock Market Index: Causality Tests for Turkey

Özet

Bu çalışma, ekonomik, politik, finansal ve jeopolitik ülke riskleri ile hisse senedi fiyatları arasındaki ilişkiyi Türkiye örneğinde 1999:01-2014:12 döneminde incelemektedir. Risk primleri ile BİST 100 endeksi arasındaki nedensellik ilişkisi Toda-Yamamoto nedensellik testi ve Hacker-Hatemi-J (2012) bootstrap nedensellik testi ile analiz edilmiştir. Toda-Yamamoto nedensellik testi sonuçlarına göre ekonomik risk primi ve politik risk primi ile BİST100 Endeksi arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilirken finansal risk primi ve jeopolitik risk primi için BİST100 Endeksine doğru nedensellik saptanamamıştır. Hacker ve Hatemi-J (2012) bootstrap nedensellik testi sonuçlarına göre ekonomik risk primi ve politik risk primi ile BİST100 Endeksi arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilirken; finansal risk pirimi ve jeopolitik risk pirimi ile BİST100 Endeksi arasında nedensellik ilişkisi tespit edilememiştir. Hacker ve Hatemi-J (2012) bootstrap nedensellik testi sonuçları da Toda-Yamamoto nedensellik testi sonuçlarını doğrulamaktadır. Çalışmada uygulanan nedensellik testleri, makroekonomik değişkenlere dayalı ekonomik risk primi ve ülkenin siyasi yapısını gösteren politik risk primi ile hisse senedi fiyatları arasında çift yönlü nedensellik ilişkisinin olduğunu göstermektedir.

Abstract

This paper examines the relationship between economic, political, financial and geopolitical country risks and stock prices for the case of Turkey during the period 1999: 01- 2014: 12. The causal relationship between risk premiums and BIST 100 index is analyzed through Toda-Yamamoto and Hacker and Hatemi-J (2012) causality tests. According to Toda-Yamamoto causality test’s results, while there is bidirectional causality between economic risk premium and BIST 100 index and between political risk premium and BIST 100 Index, there is no causality from financial risk premium and geopolitical risk premium to BIST 100 Index. According to the result of Hacker and Hatemi-J (2012) bootstrap causality test, while there is bi-directional causality between economic risk premium and BIST 100 index and between political risk premium and BIST 100 Index, there is no causality between financial risk premium and BIST 100 index and between geopolitical risk premium and BIST 100 Index. The results of Hacker and Hatemi-J (2012) bootstrap causality test confirm the results of the Toda-Yamamoto causality test. Causality tests performed in the study indicate the existence of bidirectional causality relationship among economic risk premium based on macroeconomic variables and political risk premium as an indicator of the country’s political environment, and stock prices.