Muvazaalı Boşanmanın Hükmü

Özet

İslam dini aile müessesesini meydana getiren evlilik sözleşmesine çok önem vermiştir. Bazı sözleşmelerde şart koşulmayan icap, kabul sîgaları ve şahitler gibi birçok unsurun bu sözleşmede şart koşulmuş olması, evlilik sözleşmesi yapılmadan nişanlanmayı meşru kılması ve birçok ayet-hadis ile evliliğin teşvik edilmesi bunun açık göstergesidir. Evlenme sözleşmesinin sona ermesi manasına gelen boşama da nikâh akdi gibi diğer muamelelere göre farklılık arz etmektedir. Örneğin niyet unsuru, akit ve ibadetlerin sonucuna etki etmektedir. Ancak boşamada niyet sınırlı bir etkiye sahiptir. Yine birçok akit iki tarafın iradesiyle meydana gelirken boşama ise ortak iradeyle meydana gelebileceği gibi tek taraflı iradeyle de gerçekleşebilir. Ayrıca boşamada tedrici bir yol takip edilmesinin teşvik edilmesi de onu diğer akitlerden ayıran bir diğer önemli özelliktir. Eşlerin birlikte yaşama imkânının kalmadığı; eşler arası sıkıntıyı ortadan kaldırabilecek çarelerin tükendiği bir aşamada boşamaya başvurulabilir. Fakat bununla birlikte boşama şâri‘in sevmediği bir husustur. Bütün bunlara rağmen boşama birlikte yaşama imkânın kalmadığı zamanda bir çare olarak kendisine başvurulan meşru bir yöntemdir. Son dönemde kimi eşler, bazı kazanımlar elde etmek amacıyla anlaşmalı olarak mahkemeye başvurup boşanma davası açmaktadırlar. Bunların niyeti, boşama olmayıp arzuladıkları bazı kazanımlarına engel olan resmi nikâhı mahkeme vasıtasıyla ortadan kaldırmaktır. Nitekim anlaşmalı olarak boşanan kimi kocaların amacı ise Avrupa ülkelerine gidip orada başka bir kadınla evlenerek ikamet alabilmektir. Aynı şekilde bazı kadınlar da boşamayla ölen babasının maaşından istifade etmeyi amaçlamaktadır. Bununla birlikte resmi boşanmayla sonuçlanan davalardan sonra eşler hiç bir şey olmamış gibi birlikteliklerine devam etmektedirler. Bu çalışmada, İslam hukukuna göre mahkemenin verdiği boşanma kararının geçerli olup olmadığı üzerinde durulmuştur. Ayrıca anlaşmalı olarak mahkemeye başvuran eşlerin boşamalarıyla ilgili niyet ile amaçlarının boşamaya etki edip etmediğini ve birlikte aynı evde yaşamalarının caiz olup olmadığı İslam hukuku açısından değerlendirilmiştir. Eşlerin mahkemeye dava açmaları boşama yetkilerini mahkemeye devrettikleri anlamına geldiği için onların niyetleri boşanmanın sonucuna etki etmediği gibi mahkemenin verdiği karar da geçerli olup boşama bir bâin (yeni bir nikâh yapılmadan erkeğin evlilik hayatına geri dönüşüne imkân vermeyen boşama şekli) talakla gerçekleşmektedir. Öte yandan bunların iddet süresi geçtikten sonra yeni bir evlilik sözleşmesi yapmadan birlikte yaşamaları uygun değildir. Ayrıca mahkeme tarafından boşanan kadınların ölen akrabalarının maaşını almaları da caiz olmadığı sonucuna varılmıştır.

Abstract

Islam attaches great importance to family institution. Several elements such as requirements, acceptance capacitance and witnesses, which other agreements lack are stipulated in this agreement. Divorce, which means the end of marriage contract, establishes differences in terms of the abolition of other agreements. For instance, intention and purpose influence the result of agreements and actions. In divorce, however, intention and purpose have limited affect. Again, many contracting will take place by the will of the two sides, talaq (the divorce) can occur with the common will or unilateral will. In addition, the encouraging a gradual progress in divorce is another important feature that distinguishes it from other contracting. The divorce can be used at the stage where the spouses are not able to live together and when the remedies that can eliminate the spousal distress are exhausted. The divorce can be used at the stage where the spouses are not able to live together and when the remedies that can eliminate the distress betwen spouses are exhausted. Lately, couples, in agreement, with the aim of gaining some achievements, sue for a consensual divorce. The aim of the couples is not to get divorced in reality, but, by way of court, to eliminate official wedding contract obstructing some of their achievements that they desired. The aim of some of the couples who get divorce in agreement is to go to European countries and get married a woman residing there, and obtain residence permit, while the others make benefit from their wives receive dead father pension. The couples go on their normal lives as if nothing has happened after the cases which have resulted in divorce. In this article, has been dwelled on the divorce whether is valid or not that by the court, According to Islamic law. Also, has been evaluated whether the intentions and purposes of couples applying for the court for consensual divorce have an influence on divorce and whether the case that they live together is valid or not in respect to Islamic Law. In the research, because of the couple sue a lawsuit to the court, which means that they divide their rights to the court, their intentions do not affect the divorce and the court's decision is valid. On the other hand, it was concluded that they were not allowed to live together and receive the salary of the deceased relatives.