Kolonoskopi Yapılacak Hastalarda Bağırsak Temizliğine Öz Etkililik Düzeylerinin Etkisi

The Effect of Levels of Self-Efficacy on Intestinal Cleansing in Patients Undergoing Colonoscopy

Özet

Amaç: Çalışma kolonoskopi yapılacak hastalarda bağırsak temizliğine öz etkililik düzeylerinin etkisini belirlemek amacı ile yapıldı. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipteki araştırma Eylül- Haziran 2018 tarihleri arasında yürütüldü. Bir devlet hastanesinin endoskopi biriminde kolonoskopi yapılan 242 gönüllü araştırmaya dahil edildi. Araştırma öncesinde etik kurul izni alındı. Araştırmanın verileri kişisel bilgi formu, Boston Bağırsak Hazırlığı Sınıflaması (BBHS) ve Öz-Etkililik-Yeterlik Ölçeği (ÖEYÖ) kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis testi ve ki kare testi kullanılarak yapıldı. Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 53,31±14,19 yıl olup %55,4’ü kadındır. Araştırma grubunun %60,7’sine ilk kez kolonoskopi işlemi uygulandığı ve %87,2’sinin kolonoskopi öncesi önerilen hazırlık rejimine uyduğu saptandı. Bireylerin %45’inin BBHS'nın 2 puan olduğu belirlendi. Kolonoskopi öncesinde bireylerin %79,3’ünde ve işlem sonrası %65,3’ünde şikayet görüldü. Kolonoskopi öncesinde en sık karın ağrısı (%53,3), işlem sonrasında ise halsizlik/yorgunluk (%57,4) bildirildi. Bireylerin ÖEYÖ puan ortalamaları 71,74±8,40 puan olup genel öz-etkililik-yeterlilik algısının orta düzey olduğu saptandı. Sonuç: Kolonoskopi öncesi hastaların hazırlık rejimine uyumlu olduğu, öz-etkililik-yeterlilik algısının kolonoskopi hazırlık talimatlarına uyumu etkileyen bir faktör olmadığı belirlendi.

Abstract

Objective: The aim of this study was to determine the effect of self-efficacy levels on intestinal cleansing in patients undergoing colonoscopy.Methods: The descriptive study was conducted between September and June 2018. 242 volunteers who underwent colonoscopy at a state hospital endoscopy unit were included in the study. Ethics committee approval was obtained prior to the study. The data of the study were collected by using personal information form, Boston Bowel Preparation Classification (BBPS) and Self-Efficacy-Proficiency Scale (SESP). Descriptive statistics were analyzed using Mann Whitney U test and Kruskal Wallis test and chi-square test.Results: The mean age of the participants was 53,31 ± 14,19 years and 55,4% of them were female. It was found that 60,7% of the study group underwent colonoscopy for the first time, and 87,2% of them followed the recommended pre-colonization regimen. It was determined that 45% of the subjects had two points of BBPS. Prior to colonoscopy, 79,3% of the patients and 65,3% of the patients had complaints. Abdominal pain (53,3%) and fatigue (57,4%) were reported most frequently before colonoscopy. Mean scores of SESP scores were 71,74 ± 8,40 and general self-efficacy-competence perception was found to be moderate. Conclusion: It was determined that pre-colonoscopy patients were in compliance with the preparation regimen, and that self-efficacy-adequacy perception was not a factor affecting the compliance with colonoscopy preparation instructions.