Dergiler / Dilbilim Araştırmaları Dergisi / 2018 / Cilt: 29 - Sayı: 2
Erken Cumhuriyet Döneminden Günümüze Çocuk Edebiyatındaki Çevre Odaklı Kültürel Sözcüklerin Çevirisine Niceliksel Bir Yaklaşım
- Sayfa
- 57–82
- DOI
- —
Özet
Betimleyici Çeviribilim temelli bu çalışmanın amacı, kültüre özgü bir öge olarak değerlendirilen çevre/doğa bilgisi içeren sözcüklerin kültürlerarası aktarımı sırasında geliştirilen çeviri yöntemlerinin dağılımlarını niceliksel verilerle tarihsel olarak belirlemek ve kültür ögelerinin çevrilmesi açısından çocuk edebiyatı kapsamında öncül bir yöntem haritası oluşturmaktır. Çalışmanın veri tabanını doğada serüven, insan-doğa mücadelesi, insan- hayvan dostluğu temalı, özgün dili İngilizce olan 10 çocuk klasiği ve bu eserlerin 1929-2013 yıllarında basılan 48 yeniden çevirisi oluşturmaktadır. Çalışmamızın bulguları, erken Cumhuriyet döneminde en fazla sözcüğü sözcüğüne çeviri yönteminin kullanıldığını; daha sonraki dönemlerde çeviri sürecine egemen olan yöntemlerin sırasıyla yerlileştirme, sözcüğü sözcüğüne çeviri ve yabancılaştırma olduğunu ortaya koymuştur. Sonuçlar, tarihsel süreçte ülkenin sosyo-kültürel ve politik koşullarıyla bağdaştırılarak incelenmiştir.
Abstract
Based upon Descriptive Translation Studies, the primary purpose of this study is to define the diachronic distribution of translation methods formulated in the intercultural transfer of environment/nature information as a culture-bound element through quantitative data and to constitute a pioneering map of methods in terms of translation of cultural elements within the scope of children’s literature. The database of the study is composed of 10 English children’s literature classics with the themes of adventure in nature, human- nature struggle, human-animal friendship and their 48 retranslations published between 1929 and 2013. The findings of our study have revealed that literal translation was the most used translation method in the early Republican period and that the methods prevailing the translation process in the other periods were domestication, literal translation and foreignization, respectively.