İRAN’DA YOKSULLUK DÖNGÜLERİNİN POLİTİK EKONOMİSİ

Özet

Bu araştırmada Neoklasik büyüme yaklaşımının ileri sürdüğü Beta ve Sigma yakınsaması modellerinden yola çıkarak, İran’da yakınsama kümelerinin varlığına ve bu süreçleri etkileyen etnik, mezhepsel ve uzamsal özelliklere bakılmıştır. Dolayısıyla, bu araştırmada siyaset bilimi ve Ortadoğu araştırmaları açısından önem taşıyan söz konusu konuları incelemek için nicel bir yöntem kullanılmıştır. Araştırılan süre 2000-2013 dönemiyle birlikte Khatami hükümeti (2000-2005), Ahmadinejad hükümeti (2005-2013) ve petrol gelirlerinin yüksek olduğu 2003-2007 alt dönemlerini kapsamaktadır. Elde edilen sonuçlar mezhep ve etnik çeşitliliğin ülke çapında iller arası gelir yakınsamasını olumsuz etkilediğini göstermektedir. Ayrıca, göç etkeni Neoklasik öngörülerin tersine daha varlıklı olan Fars ve Şiilerin yararına ve daha yoksul olan etnik ve Sünni azınlıklarının zararına işlediği kanıtlanmıştır. Küme-içi yakınsama olgularını araştıran modellerin sonuçları, İran’da göreli olarak daha yoksul olan Sünni, etnik azınlık, sınırda olan ve gelişmemiş il kümelerinde kendini kısıtlayan yoksulluk döngülerinin ve azgelişmişlik tuzağının oluştuğunu kanıtlamaktadır.