Dergiler / DSİ Teknik Bülteni / 2020 / Sayı: 135
ÇORUM-ALACA HÖYÜK’TE 3260 YIL ÖNCESİNE DÖNÜŞ: ANTİK HİTİT BARAJININ İYİLEŞTİRİLMESİ VE HİTİT YAŞAMININ CANLANDIRILMASI
- Dergi
- DSİ Teknik Bülteni
- Sayı
- 2020 · Sayı: 135
- Sayfa
- 18–35
- DOI
- —
Özet
Çorum ili sınırlari içindeki Alaca Höyük, Hitit Çağın’da (M.Ö. 1650-1190) su kültü, tarımsal sulama ve su yönetimi açısından günümüze önemli izler bırakan tarihi bir merkezdir. Alaca Höyük’te, Anadolu’nun ilk barajlarından biri olan Hitit Gölpınar barajı 2000’li yılların başında gerçekleştirilen rehabilitasyon çalışmalarıyla gün yüzüne çıkarılmış ve 3260 yıl öncesinde olduğu gibi, sulamada kullanılır hale getirilmiştir. Günümüzde, Alaca Höyük çiftçileri bu barajdan sulama yapmaktadırlar. Baraj, arkeolojik kazılarla ortaya çıkarıldıktan sonra, arkeolojik bulguları geliştirmeye ve barajı izlemeye yönelik çalışmalara devam edilmiştir. Ayrıca, 2015 yılında başlatılan bir rekreasyon ve arkeopark projesi ile barajın bulunduğu bölgede Hitit yaşamını canlandıran bir ortam oluşturulmuştur. Proje kapsamında peyzaj düzenlemeleri ile birlikte Hitit usulü doğal tarım alanları, Hitit arabaları ile yapılacak gezi güzergahları, yürüyüş yolları, baraj gölü kenarında seyir terasları, evler, yollar, kültür ve turizme hizmet edecek mekanlar inşa edilmiştir. Bugün için daha çok turizm yönüyle ön plana çıkan baraj ve çevresi, aslında Hititlerin son dönemindeki (M.Ö. 13. Yüzyılın ikinci yarısı) kuraklığın bir ürünü olması nedeniyle de önemini korumaktadır. Ayrıca Hititler tarafından Anadolu’nun değişik yörelerinde inşa edilen su depolama yapıları ile aynı döneme denk düşmesi nedeniyle o dönemdeki çok ciddi kuraklık ve su sıkıntısına işaret etmektedir.
Abstract
Alaca Höyük, which is within the borders of Çorum province, is a historical center that presents important traces in terms of water culture, agricultural irrigation and water management from the Hittite Age (1650-1190 BC). In Alaca Höyük, one of the first dams of Anatolia, the Hittite Gölpınar dam was unearthed by rehabilitation works carried out in the early 2000s and was used for irrigation as before 3260 years. Today, Alaca Höyük farmers are irrigating their fields by the dam. After the dam was discovered by archaeological excavations, studies on improving the archaeological findings and monitoring the dam continued. In addition, an archaeopark that represents the Hittite life was created by a recreation and archaeological project in 2015. Within the scope of the project, along with landscaping, Hittite natural agricultural areas, sightseeing routes with Hittite cars, walking paths, observation terraces on the edge of the dam lake, houses, roads, cultural and tourism places were built. The dam and its environs, which are more prominent in terms of tourism for the time being, are still important because they are a product of the drought in the last period of the Hittites (second half of the 13th century BC). In addition, since it corresponds to the same period with the water storage structures constructed by the Hittites in various regions of Anatolia, it implicates to a very serious drought and water shortage.