Gazete Köşe Yazıları Söyleminde Süreç Seçimi: Toplumsal Cinsiyet ve Politik İdeoloji Etkisi

Process Type Selection in the Discourse of Op-ed Articles: The Effect of Gender and Political Ideology

Özet

Bu çalışmada bir medya söylem türü olan gazete köşe yazıları incelenerek kadın ve erkek köşe yazarlarının gerçekliğe ilişkin zihinsel temsillerini dil dizgesine aktarımında yaptıkları süreç seçimlerinin bir farklılık gösterip göstermediğinin ve politik ideolojinin söz konusu seçimde bir etmen olup olmadığının ortaya konması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Dizgeci İşlevsel Dilbilgisi Kuramı temel alınarak, köşe yazıları dilin üstişlevlerinden düşünsel üstişlevin bir alt ulamı olan yaşantısal üstişlevin inceleme alanlarından biri olan geçişlilik dizgesi çerçevesinde çözümlenmiş, yazar cinsiyetinin ve gazetenin benimsediği politik ideolojinin süreç seçimindeki etkisi irdelenmiştir. Çalışmanın bulguları, kadın ve erkek köşe yazarların gerçekliği farklı süreçler aracılığıyla kurguladığını, kadın köşe yazarların, metinlerinde zihinsel, ilişkisel ve davranışsal süreç türlerini, erkek köşe yazarların ise maddesel süreç türünü daha çok yeğlediklerini göstermektedir. Ayrıca gazetenin politik ideolojisinin kadın ve erkek köşe yazarların yaptıkları süreç seçimlerinde etkili olduğu saptanmıştır. Buna göre Laik ve Liberal ideolojide kadın köşe yazarlar, İslami ideolojide ise erkek köşe yazarlar ilişkisel süreçleri daha çok kullanmaktadır.

Abstract

In this study, it is aimed to find out whether the process type selection of the female and male columnists differ in conveying their mental representations relating reality to the language system and whether political ideology is a factor in this selection by analyzing op-ed articles, a type of media discourse. In line with this objective, the op-ed articles have been analyzed in terms of transitivity system belonging to the experiential metafunction which is the subcategory of ideational metafunction of language in Systemic Functional Grammar and the effects of the columnist’s gender and the political ideology adopted by the newspaper in the process choice have been investigated. The findings of the study show that female and male columnists have constructed the reality via different processes, and the female columnists have mostly used mental, relational and behavioral process types, while male columnists have frequently used the material process type. Additionally, it has been determined that the political ideology of the newspaper has affected the selection of process types by female and male columnists. Relating to this, in secular and liberal ideology female columnists, and in Islamic ideology male columnists have more frequently used the relational processes.