CİCİANNE SÖZÜ HAKKINDA

Özet

Cicianne ‘üvey anne’ ifadesi Türkçede yeni bir kullanımdır. Tahminen 20. yy.’ın başlarında ortaya çıkmıştır. İlk kaynaklar kelimenin anlamını ‘büyükanne’ olarak verirler. Görülebildiği kadarıyla sonradan buna ‘üvey anne’ anlamı eklenmiştir. İbaredeki cici kelimesi çocuk dilinden alınmış olup ‘güzel, şirin’ anlamındadır. Dolayısıyla cicianne ifadesi ‘güzel anne’ demektir ve bu, sevimlileştirme çabasının bir ürünüdür. Ancak, bu ibaredeki cici kelimesinin Türkçenin tarihî kaynaklarındaki çiçe ‘teyze, hala’ ile ayniyeti iddia edilmektedir. Bu görüşe göre cicianne kişinin öz annesi olmayıp anne yerinde olan kadın, anne yerinde olan teyze demektir. Oysa mevcut veriler değerlendirildiğinde cicianne kelimesindeki cici sözünün ‘güzel, sevimli’ olması gayet tabii ve hatta zorunlu görünmektedir. Üstelik cicianne ifadesinin yine ‘üvey anne’ anlamında ve harfiyen ‘güzel anne’ demek olan Fransızca bellemère’den çeviri olması kuvvetli bir ihtimaldir. Türkçe-Fransızca dil ilişkileri göz önüne alındığında Türkçedeki pek çok örnekte olduğu gibi, bu ifade biçiminin de Fransızcadan çeviri olması son derece akla yatkındır.

Abstract

The expression cicianne “stepmother” is a new use in Turkish. It appeared approximately in the early 20th century. The first sources give the meaning of the word as “grandmother”. As far as can be seen, the meaning of “stepmother” was added to this later. The word cici in phrase is taken from the baby talk and means “beautiful, cute”. So the expression cicianne means “beautiful mom” and this is a product of efforts to sweeten her up. But it is also claimed that the word cici in this phrase is the same as çiçe “aunt” in the historical sources of Turkish. According to this view, cicianne is not the mother of the person but the woman who is in mother’s position means the aunt who is in the mother’s place. When current data is evaluated, it is quite natural and compulsory that cici in the word cicianne means “beautiful, likable”. Moreover it is strongly possible that cicianne may be translated from belle-mère, literally which means “beautiful mom” in French. While considering relation between French and Turkish, as in many example, it is highly logical that this expression is translated from French too.