Siklofosfamid Nedenli Hematoksisite Üzerine Karvakrolün Sitoprotektif Etkileri

Özet

Siklofosfamid (SP) klinikte kanser ve malign olmayan hastalıkların tedavisinde yaygın olarak kullanılan alkilleyici sitotoksik bir ilaçtır. Ancak yüksek doz SP, kan ve kemik iliğinde toksisiteye neden olmaktadır. Bu çalışma, deneysel olarak oluşturulmuş hematoksisitede uçucu yağların temel bileşeni olan ve antioksidan özellikleri bilinen karvakrol (KAR)’ün kan ve kemik iliğinde olası koruyucu etkilerini saptamak amacıyla yapılmıştır. Çalışma, Sprague-Dawley cinsi 63 adet erkek sıçan, her grupta 7 hayvan olacak şekilde 9 gruba ayrılmıştır. Anestezi altında intrakardiyak kan alımı yapıldıktan sonra sıçanların femurundan kemik iliği çıkarılmıştır. İntraperitonal (i.p.) SP uygulaması doz artışına paralel olarak sırasıyla lökosit (% 77, % 86), trombosit (% 30, % 35) ve kemik iliği çekirdekli hücre sayılarını (% 82, % 94) azalttı. Siklofosfamid ile birlikte 5 ve 10 mg kg-1 KAR verilen deney gruplarındaki lökosit, trombosit ve kemik iliği çekirdekli hücre sayılarının sadece SP verilen gruplara göre önemli bir oranda arttığı görülmüştür (p<0.001). Siklofosfamid nedenli myelosupresyon ve hematoksisitenin önlenmesinde 10 mg kg-1 KAR, 5 mg kg-1 karvakrole göre daha koruyucu olmuştur. Veriler, KAR dozunun belirli oranlarda değiştirilmesiyle, artan SP dozuna karşı daha güçlü bir koruyucu etkinliğin sağlanabileceğini düşündürmektedir.

Abstract

Cyclophosphamide (CP) is an alkylating cytotoxic drug commonly used clinically for the treatment of cancer and non-malignant diseases. However, high doses of CP causes blood and bone marrow toxicity. This study was conducted to investigate the possible protective effects of carvacrol (CAR), which is the basic component of essential oils and has antioxidant properties, in blood and bone marrow in experimental hematoxicity. In the study, 63 male Sprague-Dawley rats were divided into 9 groups as 7 animals in each group. After receiving intracardiac blood from animals under anesthesia, the bone marrow from the femur of the rats was carefully removed. Intraperitoneal (i.p.) CP administration reduced leukocyte (77%, 86%), thrombocyte (30%, 35%) and bone marrow nucleated cell counts (82%, 94%), respectively, parallel to the dose increase. Leukocyte, thrombocyte and bone marrow nucleated cell counts in CP and 5 and 10 mg kg-1 CAR administered groups was significantly increased (p<0.001) compared to the CP alone. In the prevention of CP-induced myelosuppression and hematoxicity, 10 mg kg-1 CAR was more protective than 5 mg kg-1 CAR. The data suggest that by modifying the CAR dose at certain ratios, a stronger protective effect against the increased CP dose can be achieved.