Domateste bazı hastalık ve zararlılara dayanıklı hat ve çeşit geliştirmede moleküler markörlerin kullanımı

Utilization of molecular markers for developing resistant tomato cultivars against some major diseases

Özet

Diğer bitki türlerinde olduğu gibi, domates ıslahında da klasik yöntemlerle birlikte moleküler markörler yoğun olarak kullanılmaktadır. Bu amaçla özellikle temel QTL (Kantitatif Özellik Lokusu) veya tek genle kontrol edilen birçok biyotik streslere dayanıklılık için moleküler markör geliştirilmiş durumdadır. Bu çalışmanın amacı, önemli domates hastalık ve zararlıları için geliştirilmiş olan moleküler markörlerin, markör yardımlı seleksiyon (MYS) ile domates ıslah materyalleri test edilerek elde edilen bulguların ıslah programı yürütücülerinin hizmetine sunulmasıdır. Bu amaçla domates üretimini sınırlayan Tütün mozaik virüsü (TMV), Domates mozaik virüsü (ToMV), Domates sarı yaprak kıvırcıklığı virüsü (TYLCV), Domates lekeli solgunluk virüsü (TSWV), Fusarium oxysporum f. sp. lycopersici, Verticillium dahliae ve nematod (Meloidogyne arenaria, Meloidogyne incognita ve Meloidogyne javanica) gibi bazı hastalık ve zararlılara dayanıklılığa bağlı olarak geliştirilmiş moleküler markörler test edilmiştir. Sözü geçen hastalık ve zararlılara karşı dayanıklılık sağlayan Mi1.2, Ty-1, Ty-3a, Sw-5, I-1, I-2 ve Ve genleri için geliştirilmiş markörlerin MYS kullanılarak Alata Bahçe Kültürleri Araştırma İstasyonu Müdürlüğü domates ıslah programlarında MYS için kullanım potansiyeli belirlenmiştir.

Abstract

Molecular markers have extensively been used along with classical methods in tomato breeding like other plant species. For this aim, many molecular markers for resistance to biotic stresses, especially the ones controlled by a single gene or major QTL (Quantitative Trait Loci) were improved. The objective of this study was to present utility of the molecular markers which developed for important tomato diseases after tested with using the plant materials via MAS (Molecular Assisted Selection) for breeders. Hence, the molecular markers, linked to Tobacco mosaic virus (TMV), Tomato mosaic virus (ToMV), Tomato yellow leaf curl virus (TYLCV), Tomato spotted wilt virus (TSWV), Fusarium oxysporum f. sp. lycopersici, Verticillium dahliae and nematodes (Meloidogyne arenaria, Meloidogyne incognita ve Meloidogyne javanica) were tested using 92 F2 plants segregating for the trait of interest. Results showed that the markers such as Mi1.2, Ty-1, Ty-3a, Sw-5, I-1, I-2 and Ve can have a potential to be utilized in the MAS program at Alata Horticulture Research Station.