Manaz Meyvesi (Amelanchier alnifolia Nutt. ex M. Roem)

Özet

Manaz anavatanı kuzey Amerika kıtası özellikle Alaska, batı Kanada ve orta batı ABD olan odunsu bir bitki türüdür. Çalı veya küçük ağaç formuna sahip manaz bitkisi kışın yaprağını döker ve 12 m’ye kadar boylanabilir. Bitki farklı toprak ve asitlik değerlerine toleranslıdır ve aynı zamanda soğuğa çok dayanıklıdır. Anavatanında yıllardır bitkiden gıda, ilaç ve odun olarak faydalanılmaktadır. Bitkinin meyvesi oldukça küçüktür ve olgunlaştığında kırmızıdan mor-siyah bir renge bürünür. Meyve yerliler tarafından kurutulmuş etlere aroma kazandırmak, korumak amacıyla kullanılagelmiştir. Şekerli ve hafif bademi andıran bir tat ve aromaya sahip olan meyve, sıklıkla boyut, tekstür ve aroma olarak maviyemiş ile karıştırılır fakat maviyemişten farklıdır ve botanik olarak daha çok elma, üvez ve alıca benzemektedir. Meyve polifenol antioksidan içeriği bakımından oldukça zengindir. Bitki ayrıca beyaz çiçekleri ve sonbahar yaprak rengi nedeni ile süs bitkisi olarak ta kullanılmaktadır. Bu derleme makalesi manaz bitkisi ile alakalı ilk kapsamlı Türkçe yazındır.

Abstract

Saskatoon berry is a woody plant species native to the North American continent, and specifically, Alaska, most of north-western Canada, and western and the north-central United States. The plant with a form of a shrub or small tree sheds their leaves in winter and can reach up to 12 m in height. Saskatoon can tolerate wide range of soil pH and texture and is also very cold-hardy. Saskatoon berry has historically been used as food, medicine and wood. The fruit is a quite small, and turn to a color of purple-black from red when it ripens. The fruit has being added to dried meat as flavor and preservative by indigenous people. Sweet and subtle-almond flavored fruit is frequently compared to blueberry in the sense of size, texture and flavor; however, it is different from blueberry and botanically similar to the apple, mountain ash and hawthorn. Saskatoon berry is used an ornamental plant due to especially white flowers and fall leaf color. The fruit is also very rich in polyphenol antioxidant content. This review article is the first Turkish literature related to Saskatoon berry.