Değişen Değerler Karşısında Ahmet Hamdi Tanpınar

Özet

Son otuz yıl içinde eserleri ve fikirleri üzerinde en çok konuşulan isimlerden biri olan Ahmet Hamdi Tanpınar, Cumhuriyet sonrası Türk edebiyatının en dikkate değer yazar ve düşünce adamlarından biridir. Günümüzde bir şair, hikâyeci, romancı, deneme-inceleme yazarı ve bir edebiyat tarihçisi olarak şöhret kazanan Tanpınar, özellikle zengin kültür birikimi, çağdaşlarından farklı bakış açısı ve estet kimliğiyle dikkati çekmektedir. Edebiyat tarihlerinde daha çok Huzur ve Saatleri Ayarlama Enstitüsü romanlarıyla, “Abdullah Efendinin Rüyaları” hikâyesi ve “Bursa’da Zaman” şiiriyle anılan Tanpınar’ın, eserlerinde “geçmiş zaman”, “medeniyet krizi” ve “yaşadığı zamanı aşma” gibi konuları yoğun şekilde ele alıp tahlil ettiği görülmektedir. Bu yazıda Tanpınar’ın şiir anlayışı, hikâye ve romanlarıyla diğer eserleri ve kültür, medeniyet, tarih, sanat eseri, mâzi mirası gibi meseleler üzerinde ileri sürdüğü görüşler ele alınarak onun çok yönlü kişiliği ortaya konulmaya çalışılmaktadır.

Abstract

Ahmet Hamdi Tanpınar, as one of the most debated figures of the past thirty years in terms of his works and ideas, is also a very prominent author of Turkish literature in the post-Republican era. Identified as a poet, story teller, novelist, writer of essays and a literary historian in contemporary times, Tanpınar differs from his counterparts in terms of his rich cultural accumulation, perspective and his aesthete identity. Well-known for his novels Huzur and Saatleri Ayarlama Enstitüsü, his story “Abdullah Efendinin Rüyaları” and his poems “Bursa’da Zaman” in histories of literature, he is observed to have provided an intense analysis of the subjects of “past time,” “crisis of civilization” and “transcending the present time” in his works. This study scrutinizes his views on culture, civilization, history, artistic works, heritage of the past as well as his perception of poetry, stories and novels in an attempt to portray his diverse personality

Anahtar kelimeler: Ahmet Hamdi Tanpınar, Huzur, Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Medeniyet Krizi, Geçmiş Zaman, Mâzi Mirası.