Dergiler / Anayasa Hukuku Dergisi / 2015 / Cilt: 4 - Sayı: 8
EŞCİNSEL BİRLİKTELİKLERİN AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ ÇERÇEVESİNDE TANINMASI*
- Sayfa
- 159–195
- DOI
- —
Özet
Eşcinsel birlikteliklerin hukuken tanınması konusu, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi bünyesinde iki ana başlıkta incelenmiştir. Bunlardan birincisi, düzenli birliktelik yaşayan eşcinsel çiftlerin Sözleşmenin 8. maddesi anlamında aile" olarak nitelenmesi meselesidir. Sözleşme organları uzun bir süre, düzenli ilişki yaşayan eşcinsel çiftleri aile olarak kabul etmemişlerdir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nihayet, önemli ilkesel ve metodolojik uyumsuzluklar pahasına gerçekleşen bu ratione materiae uygulanamazlığı kaldırmış ve aile hayatına saygı hakkını eş- cinsel birlikteliklere uygulamaya başlamıştır. Söz konusu ikinci meseleyse bu birlikteliklerin ulusal hukuklarda tanınmasıdır. Bu bağlamdaki tartışma iki hukuki çerçevede gelişmiştir. Mahkeme bir yandan Sözleşmenin 12. maddesinin eşcinsel evliliğe uygulanamaz olduğu kanaatini değiştirmiş ve fakat bu maddenin eşcinsel evlilik hakkını tanıma kararını devletlere bıraktığına karar vermiştir. Mahkeme öte yandan gelişimci yorum aracılığıyla, evlilik imkanının yokluğunda eşcinsel kişiler için evliliğe alternatif hukuki tanıma yollarının öngörülmesi pozitif yü- kümlülüğünü ilan etmiştir.
Abstract
The recognition of same-sex relationships is examined based on two main issues in the context of the European Convention on Human Rights. The first issue is the qualification of same-sex couples living in stable relationships as family" under Article 8. The Convention organs did not accept same-sex couples living in stable relationships as family for a long time. The European Court of Human Rights has finally removed this inapplicability ratione materiae which created considerable incompatibilities on principles and methodology and started to apply the right to respect for family life to same-sex relationships. The second issue is the recognition of these relationships under national law. The discussion in this context has been developed within two legal frameworks. On the one hand, the Court has changed its opinion about the inapplicability of Article 12 of the Convention to same-sex marriages but judged that the article leaves the decision on the recognition of same-sex marriage to Member States. On the other hand, the Court has announced, through its evolutive interpretation, the positive obligation to recognize alternative legal status to marriage for homosexual persons in the absence of same-sex marriage.