PARLAMENTONUN MÜZAKERE İŞLEVİ: TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ ÖRNEĞİ

(DELIBERATIVE FUNCTION OF PARLIAMENT: THE GRAND NATIONAL ASSEMBLY OF TURKEY CASE)

Özet

Geleneksel olarak parlamentolar, kamuya açık müzakere alanlarıdır. Yasama organları başlıca işlevleri olan temsil, denetim ve siyasa yapım faaliyetlerini kamuya açık müzakereler yoluyla yerine getirmektedir. Buna rağmen parlamento müzakereleri yeterince ilgi çekmemekte ve müzakerelerin bu işlevler üzerinde önemli bir etkisi olmadığı düşünülmektedir. Ancak son yıllarda yapılan çalışmalarla bu görüş bir hayli tartışmalı hale gelmiştir. Bu çalışmayla, ülkemizde de bir hayli ihmal edilen parlamentonun müzakere işlevi incelenmektedir. Parlamentonun müzakere işlevinin ne olduğu, etkili olup olmadığı ve hangi anayasal ya da kurumsal faktörlerden etkilendiğinin ortaya konulması amaçlanmaktadır. Bu belirlemelerin ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin müzakereci bir eğilimde olup olmadığı sorgulanmaktadır. Sonuçta TBMM'deki müzakereci eğilimi zedeleyen anayasal faktörler tespit edilmekte ve bunlara yönelik birtakım anayasal ve kurumsal değişikler önerilerek çalışma tamamlanmaktadır.

Abstract

Traditionally, parliaments are open-to-public deliberative areas. Parliaments fulfill their primary functions of representation, oversight and policy-making through parliamentary debates in public. Despite this, debates in parliaments have not inspired much interest among the scholars and they are thought not to have any significant impact on these functions of parliaments. This conventional view, however, has been challenged by the studies in the last decades. In this article, the deliberative function of parliament, which is also fairly neglected among the scholars in Turkey, is examined. This article aims to explain what the deliberative function of parliament is, whether it is influential and which constitutional or institutional factors have an impact on it. After that, it is evaluated whether the Grand National Assembly of Turkey (GNAT) has a deliberative tendency. Finally, the constitutional factors that derogate the deliberative tendency in GNAT are identified and some solutions are provided by suggesting a few constitutional and institutional arrangements.