ANAYASA MAHKEMESİ'NİN ANAYASA MADDE 90/5 HAKKINDAKİ ZIMNİ İLGA TESPİTİ VE İNSAN HAKLARINA DAYALI (YENİ BİR) YARGISAL DENETİM

THE CONSTITUTIONAL COURT'S INTERPRETATION OF ARTICLE 90/5 OF THE CONSTITUTION AS AN IMPLICIT DEROGATORY RULE AND (A NEW) JUDICIAL

Özet

Bu makale, Anayasa'nın 90. madde, 5. fıkra hükmünün, Anayasa Mahkemesi tarafından bazı bireysel başvuru kararlarında yorumladığı biçimiyle bir zımni ilga hükmü olup olmadığı tartışmasını ele almaktadır. Ayrıca makale, zımni ilga tartışmasına bağlı ve ondan bağımsız olarak, Anayasa'nın 90. maddesine 2004 yılında yapılan değişiklikle birlikte ve sözü edilen Anayasa Mahkemesi kararlarından sonra, Türkiye'deki anayasallık denetim modeline benzer yeni bir yargısal denetim modeli getirilip getirilmediğine ilişkin bir tartışmayı yapmayı amaçlamaktadır. Makalenin vardığı temel sonuç, 90. maddenin 5. fıkra hükmünün zımni ilga hükmü olarak değerlendirilemeyeceği ve Türkiye'de anayasallık denetiminin artık saf olarak Avrupa ya da Kelsenci modele ait olarak kabul edilemeyeceği yönündedir, tabi teorik olarak mümkün olan yeni model uygulamaya aktarıldığı ölçüde.

Abstract

This article questions and analyses whether Paragraph 5 of Article 90 of the Constitution is an implicit derogatory rule, which has been thus construed by the Constitutional Court in a number of cases brought before the Court through the constitutional complaint mechanism. At the same time, the article discusses if a new judicial review based on human rights has been recognized by the adoption of Paragraph 5 of Article 90 in 2004. The latter discussion is done by taking into account the Constitutional Court's consideration as an implicit derogatory rule of Paragraph 5 of Article 90 and independent from it. One of the main conclusions reached in the article is that Paragraph 5 of Article 90 cannot be construed as an implicit derogatory rule. It is further argued that the Turkish model of judicial review cannot be regarded any longer as purely the European or Kelsenian model of judicial review. A theoretically possible new model of judicial review based on human rights might be considered on the horizon so long as it is put into practice by the judiciary.