HARP KAZANÇLARI VERGİSİ’NDE MUAFİYET DURUMU VE UYGULAMASI

Özet

Tarihteki diğer savaşlarda olduğu gibi getirdiği ekonomik yıkımla beraber 1. Dünya Savaşı da (hatta büyüklüğü ile doğru orantılı olarak daha fazla sayıda insana) ekonomik fırsatlar sunmuş ve olağanüstü kazançlar elde edilmesini sağlamıştır. Birçok ülke gibi Osmanlı Devleti, Ankara Hükümeti ve daha sonraki yeni Türk Devleti buna karşı aldıkları kararlar ile bu savaş zamanı kazançlarını vergilendirmeye çalışmışlardır. Böylece tek seferde alınan Harp Kazançları Vergisi ortaya çıkmıştır. Bu verginin önemli bir vechesi muafiyet uygulaması olmuştur. Diğer birçok vergide olduğu gibi bu vergide de bazı durumlarda hem yerli hem yabancı devlet tebaası olan şirketlere, kişilere veya bölgelere gerekli görüldüğü takdirde muafiyet uygulanmıştır. Bu uygulama Lozan Anlaşması’nın öncesi ve sonrasında olduğu gibi zamana ve koşullara göre farklılık göstermiştir.

Abstract

Like any other wars in history, the First World War brought economic opportunities (even much more people directly proportionate to size of war) along with economic devastation and made enable to have extraordinary gains. Like several other countries, Ottoman Empire, Ankara Government and later new Turkish State tried to tax these extraordinary gains by taking some decisions. Thus, tax of war earnings which was collected for one time only occurred. One of the most important aspects of this tax was practicing exemption. As in lots of other taxes, in some conditions companies, individuals or regions that were domestic or foreign subjects (citizens) could be exempt from the tax if it was regarded necessary. This practice showed some alterations by different conditions and times such as changes before and after Treaty of Lausanne.