Doğrudan veya Dolaylı Beslenme Eğitimi Verilen Çocukların Beslenme Bilgi Düzeylerinin Karşılaştırılması

Comparison of the Nutritional Knowledge Levels of Children Given Direct or Indirect Nutrition Education

Özet

Amaç: Bu araştırma, doğrudan ve dolaylı olarak ilkokul çocuklarına verilen beslenme eğitiminin, beslenme bilgi düzeyine etkisini karşılaştırmak amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Bireyler ve Yöntem: Çalışma Okan Koleji İlkokulu’nda 2017-2018 eğitim öğretim döneminde eğitim gören tüm ikinci ve üçüncü sınıf öğrencileriyle (n=70) yürütülmüştür. Çalışma öncesi sınıflar rastgele iki gruba ayrılmıştır: (1) doğrudan beslenme eğitimi verilen grup (DE: 2A ve 3A sınıfları), (2) dolaylı beslenme eğitimi verilen grup (ÖE: 2B ve 3B sınıfları). Çalışmanın birinci aşamasında ÖE grubundaki öğretmenlere, bir hafta arayla toplamda iki kez, 70 dakika süren beslenme eğitimleri verilmiştir. Eğitim alan öğretmenler kendi sınıflarında konuyla ilgili derslerde 4 hafta süresince (35 dakika/hafta, toplam 140 dakika) sağlıklı beslenme eğitimi vererek dolaylı beslenme eğitimini tamamlamıştır. DE grubundaki öğrencilere ise 4 hafta süresince toplam 140 dakika süren beslenme eğitimi araştırmacı tarafından doğrudan verilmiştir. Eğitim öncesinde öğrencilere demografik özelliklerini içeren anket formu, besin tüketim sıklık formu ve beslenme bilgi testi uygulanmıştır. Beslenme eğitimi ile verilen bilgilerin özümsenmesi ve davranışa dönüştürülmesi amacıyla 2 aylık ara sonrası öğrencilere besin tüketim sıklığı ve beslenme bilgi düzeyi anket formları tekrar uygulanmıştır. Bulgular: Eğitim sonunda, eğitim yöntemi farkı olmaksızın tüm öğrencilerin beslenme bilgi puan ortalamaları artmış olsa da beslenme bilgileri orta düzeyde kalmıştır. Doğrudan beslenme eğitimi verilen öğrencilerin ortalama beslenme bilgi puanı düşük düzeyden orta bilgi düzeyine (p<0.05), dolaylı beslenme eğitimi verilen öğrencilerin ise orta düzeyden yüksek bilgi düzeyine yükselmiştir (p<0.05). Sonuç: Beslenme eğitiminde kullanılan her iki eğitim şeklinin de çocukların beslenme bilgi düzeylerini olumlu yönde etkilediği görülmüştür. Eğitim sonunda, dolaylı verilen eğitimde daha yüksek bilgi düzeyine sahip öğrenci sayısının fazla olması, başlangıçtaki bilgi düzeylerinin daha yüksek olmasından kaynaklı olabilir.

Abstract

Aim: Study was planned and conducted to compare the nutritional knowledge levels of children who received either a direct or indirect nutrition education. Subjects and Method: The study enrolled all second and third grade students, two classes for each, in Okan College Primary School during the 2017-2018 terms. Classes were randomly divided into two groups as: (1) direct nutrition education group (DE: 2A and 3A classes), (2) indirect nutrition education group (IE: 2B and 3B classes). During the first stage of the study, teachers in the IE group were given 70 minutes nutrition education for two times with one week interval. The teachers in the same group completed the study by giving nutrition education to their students for 4 weeks (35 minutes/week, 140 minutes in total). In DE group, the students received nutrition education directly from the researchers for a total of 140 minutes during 4 weeks. A questionnaire including demographics, food frequency and nutritional knowledge test were applied at baseline. Food frequency and nutritional knowledge questionnaires were repeated at 2 months after intervention to show the efficacy of nutrition education on dietary behaviors of students. Results: At 2 months after intervention, there was an increase in mean scores of nutritional knowledge of all students regardless of education models however the level of nutritional knowledge remained at moderate in both groups. Nutritional knowledge level increased from low to medium in DE group (p<0.05), and medium to high in IE group (p<0.05). Conclusion: Both nutrition education models used in this study had a positive effect on nutritional knowledge levels of children. The higher nutritional knowledge mean scores in indirect nutrition education model at the end of intervention may partly be explained by higher level of nutritional knowledge level at baseline.