Türkiye Konut Kira Fiyatlarının Makroekonomik Belirleyenleri

Özet

Kiralık konut piyasasındaki fiyatların oluşumunu etkileyen faktörler, konutun hedonik özelliklerinin yanı sıra gayrisafi yurtiçi hasıla düzeyi (GSYH), para arzı, konut kredisi hacmi ve faiz oranı gibi makroekonomik değişkenlerdir. Kira ödemesinin, tüketicinin yaşamsal giderlerindeki oransal payının yüksek olması nedeniyle, konuta erişebilirliğin, bir başka deyişle konut sahipliğinin artmasında kira fiyatlarının rolü önem kazanmaktadır. Bu çalışmada Türkiye’de kiralık konut piyasasında fiyat oluşumunu belirleyen makroekonomik faktörler araştırılmaktadır. Bu amaçla, bağımlı değişken olarak Türkiye konut kira endeksi seçilmiştir ve açıklayıcı değişkenler; kişi başına düşen GSYH, M2 tanımlı para arzı, kullanım izni, hanehalkı tarafından kullanılan konut kredisi hacmi ve konut kredisi faiz oranı, bina inşaat maliyet endeksi ve konut fiyat endeksi olarak belirlenmiştir. Analizde kullanılan değişkenler, Haziran/2007- Aralık/2017 dönemini kapsayan aylık frekanstaki serilerden oluşmaktadır. Değişkenler arasındaki eşbütünleşme ilişkisinin varlığı, sınır testi (Bound test) ve kısa/uzun dönem denge denklemi katsayıları, Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Model (Autoregressive Distributed Lag-ARDL) yöntemi ile incelenmiştir. Elde edilen bulgular, Türkiye’de kira fiyatlarını kısa ve uzun dönemde en çok etkileyen değişkenin konut fiyat endeksi olduğunu göstermektedir.

Abstract

Determinants of the prices in rental housing market, are also macroeconomic variables such as gross domestic product (GDP), money supply, housing credits volume and interest rate as well as hedonic characteristics of the house. Rent prices play a major role in housing affordability in other words home ownership, depending on its high proportion in living costs of a consumer. In this study, the macroeconomic determinants of rent prices have been analyzed. With this purpose, Turkey rent price index has been selected as dependent variable and the explanatory variables are; GDP per capita, M2 definition of money supply, occupation permit, volume of households housing credits, interest rate on housing credits, construction cost index and house price index. Our observation period covers June/2007- December/2017 and all variables are in monthly frequency. Bound test have been employed in order to specify whether a cointegration relationship exists among the variables and we determined both short and long run coefficients of equilibrium equation by utilizing Autoregressive Distributed Lag-ARDL method. Model results reveal that house price index is the predominant factor to explain rent price index in both short and long run.