XIX. Asırda Osmanlı Devleti’nde İstihdâm Edilen Avusturya-Macaristan ve Prus-Alman Kökenli Askerî Heyetler ve Hekimler

Austro-Hungarian and Prussian-German Military Missions and Doctors Employed in the Otoman Empire in XIXth Century

Özet

Batı’da bilhassa XVII. yüzyıldan itibaren meydana gelen gelişmeler, Avrupa’yı sadece siyaseten ve iktisaden değil, ilmen de rekabet edilemez bir üstünlüğe erdirmiştir. Eski gücüne tekrar erişmek için modernleşmenin kaçınılmaz bir hedef olduğunu anlayan Osmanlı Devleti, bunun için hem kendi kurumlarını yenileştirmek hem de buralarda istihdam etmek üzere kendi uzmanlarını yetiştirmek için bir çaba içine girmiştir. Fakat kendi uzmanlarından faydalanabilmek uzun bir prosedürü ihtiva ettiğinden, bu süre zarfında yabancı uzmanlara da ihtiyaç duymuştur. Alman topraklarından gelen uzmanların askerî ve (askerî) tıp alanlarındaki yoğunluğu dikkat çekicidir. Bu çalışmada, yoğun olarak Prusya ve Avusturya Macaristan’dan getirtip istihdam ettiği askerî uzman ve hekimler konusu ele alınacaktır. İnceleme, başta Ankara’daki Osmanlı Arşivi kaynakları olmak üzere, dönemin Alman gazeteleri ve yabancı uzmanlar konusunda yazılmış başlıca eserler üzerinden gerçekleşecektir.

Abstract

Events in the West from the XVIIth century on, had brought an uncompetitive advantage for Europe not only in political and economic but also in scietific terms. Having understood that modernization is inevitable to regain its former strengh, the Ottoman Empire made an effort to renovate its own institutions and to employ its own experts in this institutions. However, as training its own experts would require a long procedure, therefore it also needed foreign experts during this period. The majority of experts coming from German lands from fields of military and (military) medicine is remarkable. In this study, the subject of military experts and doctors which are brought and employed intensely from Prussian-German and Austro-Hungarian lands will be handled. The study firstly bases on archivals of the Ottoman Archive in Ankara, German Newspapers of the mentioned period and major studies written about foreign experts.