Dergiler / TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni / 2007 / Cilt: 6 - Sayı: 6
Türkiye’de sağlık İnanç modeli ile yapılmış araştırmaların değerlendirilmesi
- Sayfa
- 427–434
- DOI
- —
Özet
Özet: Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de Sağlık İnanç Modeli ile yapılmış araştırmaları sistematik bir yaklaşımla incelemek ve gelecekte koruyucu sağlık davranışlarının açıklanması için yapılacak etkinliklerin planlanmasında yararlı olabilecek sonuçları paylaşmaktır. Çalışma tanımlayıcı bir çalışma olup, koruyucu sağlık davranışının gerçekleştirilmesini belirleyen inançlar, Sağlık İnanç Modeli (SİM) bileşenleri yönünden değerlendirilmiştir. Türkçe veri tabanları “Sağlık İnanç Modeli” anahtar sözcüğü girilerek taranmış ve araştırmalar sistematik bir yaklaşımla incelenmiştir. Bu model ile ilgili sekiz araştırma yapıldığı belirlenmiş ve araştırmaların tamamına ulaşılmıştır. Bu araştırmalarda model, kendi kendine meme muayenesi uygulaması, mamogram çektirilmesi, diyabet ile ilgili uygulamaları yararlı bulma, osteoporozun önlenmesi, ebeveynlerin sağlıkla ilgili inançlarının çocuklarının sağlığı üzerindeki etkilerinin incelenmesi olmak üzere çeşitli koruyucu sağlık davranışlarının açıklanmasında kullanılmıştır. Araştırmaların dördü geçerlik/güvenirlik araştırmasıdır. Geri kalan dört araştırmanın ikisinde, modelin bütün bileşenleri kullanılmıştır. Koruyucu sağlık davranışlarının gerçekleştirilmesini belirleyen inançların açıklanmasında bu modelin kullanılmasının yararlı olacağı düşünülmüştür.
Abstract
Abstract: The purpose of this study was to examine the researches on the Health Belief Model in Turkey, in a systematic framework and to share the strengths and weaknesses of the results in order to reveal the issues which provide useful outcomes in designing interventions of preventive health behaviours in future. The study was descriptive in design and the performance of preventive health behaviours were evaluated in perspective of the Health Belief Model. Turkish databases were searched by entering the key word of “Health Belief Model”. It was revealed that eight researches were conducted in Turkey and all of them were accessed. In these researches, the model was used to explain preventive health behaviours such as breast self-examination, mammography screening, finding practices of diabetes care beneficial, prevention of osteoporosis, and parental beliefs influencing the health of their children. The four of these researches were validity/reliability studies. In the two researches of remaining four of them all constructs of the model were used. This model is recommended to be used in explaining the beliefs of preventive health behaviours.