Dergiler / Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Dergisi / 2020 / Sayı: 34
Kanuni Sultan Süleyman’ın Son Seferi Üzerine Bir Macar Kroniği: Bánffy György, “Második János ... török császárhoz menetele / II. János’un Türk İmparatoru’nu ziyareti”
- Sayı
- 2020 · Sayı: 34
- Sayfa
- 27–44
- DOI
- —
Özet
Kanuni Sultan Süleyman'ın son seferi sadece siyasi ve askeri cihetleriyle değil, aynı zamanda kahramanlık anlatılarıyla da hem akademik hem de kamusal alanlarda detaylı bir şekilde tartışılmıştır. Bu makale ise dönemin narratif kaynaklarından biri olan “Második János ... török császárhoz menetele/ II. János’un Türk İmparatoru’nu ziyareti” nin Türkçe çevirisini sunmaktadır. Bu eserin János Zsigmond Szapolyai’nin kabulü sırasında otağ-ı hümayunun içerisine girdiğine inanılan dokuz Macar danışman arasında bulunan Bánffy György tarafından yazıldığı düşünülmektedir. Söz konusu kronik, Szigetvár seferi evvelinde II. Maximilian ve János Zsigmond Szapolyai arasında yaşanan çatışmalar ile bu çatışmaların Macar tarafındaki yansımaları hakkında kıymetli bilgiler sunmaktadır. Ayrıca, Bánffy György, János Zsigmond Szapolyai’nin kabulü için hazırlanan töreni de oldukça detaylı ve Osmanlı ve Macar diplomasisinin dinamiklerini son derece canlı bir biçimde betimleyen bir üslupla inşa etmektedir. György Bánffy metinde sık sık Sultan Süleyman'ın János Zsigmond Szapolyai’e karşı müsâmaha gösteren, hoşgörülü ve neredeyse babacan bir tavırla onu koruması altına aldığı ifade eden davranışlarına vurgu yapmaktadır. Bu nedenle metnin okuyucularının zihninde, György Bánffy'in sözleri ile, “her türlü kötülük pınarının başı olarak gösterilen Türklerin aslında baştan beri yardımcı olmak ve halkın çıkarlarını korumak dışında bir şey yapmadıkları” algısını oluşturmayı da hedeflediği düşünülebilir.
Abstract
The last campaign of Kanuni Sultan Süleyman has been broadly discussed in both the academic and public spheres, not just in terms of its political and military aspects but also by virtue of its heroic narratives. This paper presents the Turkish translation of a narrative source “Második János ... török császárhoz menetele / John the Second…visit to the Turkish Emperor.” This chronicle is assumed to have been written by Bánffy György, who was among the nine Hungarian advisors that were taken into the imperial tent during the reception of János Zsigmond Szapolyai. The chronicle of Bánffy provides valuable information about the conflicts between Maximilian II and János Zsigmond Szapolyai prior to the Szigetvár campaign and the reflections of those conflicts on the Hungarian side. Furthermore, Bánffy György reconstructs the ceremonies of the reception of János Zsigmond in a very elaborated style that vividly reflects the dynamics of Ottoman and Hungarian diplomacy.