Ameliyat Sonrası Erken Dönemde Hastanede Yatan Hastaların Uyku Düzenini Etkileyen Etmenler

Factors affecting the sleep patterns of hospitalized patients during the early post-operational period

Özet

Amaç: Bu çalışmada, ameliyat sonrası hastaların erken dönemdeki uyku kalitelerini incelemek ve uyku kalitesini etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Veriler kişisel ve demografik bilgileri içeren bir form ve uyku düzenini etkileyen etmenler formu (UDEEF) ile toplandı. UDEEF 24 soru içeren likert tipi bir ölçektir. Uyku sorunları 5 seçenekli bir dizide derecelendirilerek hastalara sorulmuştur: 1=Hiç etkilemiyor, 2=Etkilemiyor, 3=Kararsızım, 4=Etkiliyor, 5=Çok etkiliyor olarak sıralanmıştır. Bu ölçekten alınabilecek en yüksek puan 120 ve en düşük puan 24dür. Sonuçlar yüzde, ortalama ve standart sapma olarak verildi. Verilerin analizinde Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis varyans analizi kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya toplam 134 hasta alındı. Hastaların yaş ortalamaları 49.47±17.85 olarak saptandı. UDEEF puan ortalaması 57.35±13.24dü. Ameliyat sonrası ağrı seviyesi yüksek olan hastaların anlamlı bir şekilde uyku sorunlarının fazla olduğu belirlendi. Uyku kalitesini olumsuz yönde en fazla etkileyen diğer faktörler; odanın havasız olması, vücuda takılı tıbbi cihazlar, kalabalık bir oda ve gürültünün olmasıydı. Hastaların kişisel özelliklerine göre UDEEF puan ortalamaları incelendiğinde; cinsiyetin, medeni durumun, eğitim seviyesinin ve kronik hastalık olup olmamasının UDEEF puan ortalamalarını etkilemediği ve istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı belirlendi (p>0.05). Daha önce hastaneye yatma deneyimi olanların UDEEF puan ortalamaları ile daha önce hiç hastaneye yatmamış olanların puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0.05) Sonuç: Cerrahi kliniğinde yatan hastaların uyku kalitesinin ortalamanın altında olduğu gerçeği, hastaların uyku kalitesini etkileyen olumsuz etmenlerin net olarak tespit edilmesi ve gerekli düzenlemelerin yapılması gerektiğini göstermektedir. Bu sonuçlar doğrultusunda, hastanın fiziki konforunun ve ağrı kontrolünün sağlanması, gürültünün azaltılması için sağlık çalışanlarının bu konuya daha fazla önem vermeleri önerilme

Abstract

Objective: The study aims to investigate the quality of sleep and the factors contributing to sleep disruption in surgical patients. Material and Methods: The data were collected by a form including personal and demographic information, and a form of factors affecting sleep pattern (FFASP). FFASP is a likert type scale containing 24 questions. In FFASP, questions about sleep problems were administered with 5-point response categories: 1=it does not affect at all, 2=It does not affect, 3=I am indecisive, 4=It does affect, 5=It affects a lot. The highest score was 120 and the lowest score was 24 in the scale. Results are given as percentage, mean and standard deviation. Data were analyzed using Mann-Whitney U test and Kruskal Wallis variant analysis. Results: Totally 134 patients were included in the study. The mean age of the patients was 49.47±17.85. The mean FFASP score of the patients was 57.35±13.24. Patients experienced high levels of postoperative pain had a higher frequency of significant postoperative sleeping problems. Other factors that have the most negative effects to sleep quality were the airlessness of the room, medical devices attached to the body, crowdedness of the hospital room and noise. Regarding the patients descriptive characteristics and FFASP mean scores, it was observed that gender, marital status, level of education, and history of chronic illness did not affect FFASP mean scores and that there was no statistically significant difference (p>0.05). There was a statistically significant difference (p<0.05) between the mean FFASP score of the patients who had been previously hospitalized and the patients who had their first hospitalization. Conclusion: The fact that surgical inpatients have levels of sleep quality below average shows that the factors affecting sleep quality should be detected clearly and the necessary arrangements should be conducted. In the light of our results, we suggest that providing patients pain control and physical comfort, reducing noise, and increasing the awareness of health professionals regarding this problem would be helpful in increasing the sleep quality of patients.