Dergiler / Bilig / 2018 / Sayı: 85
Kırım Tatarları’nın Statüsündeki Değişiklik: Ulusal Azınlıktan Yerli Halklığa Mı?
- Dergi
- Bilig
- Sayı
- 2018 · Sayı: 85
- Sayfa
- 299–332
- DOI
- —
Özet
1950lerden itibaren Kızılderili ve Eskimo halklarının hakları konusundaki akademik ilgi artışına bağlı olarak “yerli haklar” kavramı dünya çapında bir popülerlik kazandı. Uluslararası Çalışma Örgütü, Dünya Bankası ve Birleşmiş Milletler gibi etkili uluslararası örgütlerin normatif çabaları, hak arayışındaki mahrumiyet çeken grupların bu terimi araçsallaştırma süreçlerini hızlandırdı. 1990lardan itibaren Kırım Tatarları da “Kırım’ın yerli halkı” olarak tanınma mücadelesine giriştiler. Hedeflerini görünürde gerçekleştirdiler. Ukrayna parlamentosu 2014 Martında Kırım’ın Rusya Federasyonu tarafından işgalinin ardından bu statüyü Kırım Tatarları’na verdi. Ancak, bizzat işgalin kendisi, parlamento kararının uygulanmasını engelledi. Bu makale, esas olarak Kırım Tatarları’nın yerli halk statüsü taleplerinin nedenlerine ve bu taleplere Ukrayna ve Rusya Federasyonu’nun tepkilerine odaklanmaktadır. Çalışmanın ana hedefi Kırım Tatarları’nın statüsündeki tarihsel değişimleri saptayabilmektir.
Abstract
Starting from the 1950s the term “indigenous peoples” has gained a tenacious worldwide popularity thanks to growing academic focus on the rights of Indian and Inuit peoples. Contiguous normative efforts of some influential international organizations such as International Labour Organization, World Bank, and United Nations also encouraged the instrumentalization of the term by some right-seeking disadvantaged groups. Since the 1990s, the Crimean Tatars have also strived to be recognized as “indigenous people of Crimea”. They eventually seemed to have reached their goals. Ukrainian parliament gave the status of indigenous people to Crimean Tatars after Russian Federation’s seizure of Crimea in March 2014. However, the seizure itself prevented the implementation of the parliament act. This article mainly focuses on the reasons behind Tatar claims for gaining the indigenous people status as well as Ukraine’s and Russian Federation’s reactions to those claims. The main objective of the article is to identify historical changes in the status of the Crimean Tatars.