Avrupa Yükseköğretim Alanı (AYA) Çerçevesinde Yükseköğretime Erişimi ve Katılımı Genişletme Politikalarının Değerlendirilmesi

Özet

Bologna Süreci 1999'da 29 ülkenin katılımıyla İtalya-Bologna'daki toplantı ilebaşlamış ve sonrasında Avrupa Yükseköğretimden Sorumlu Bakanlar Toplantısı'nın birkaç yılda bir düzenlenmesiyle gelişmiştir. Bu çalışma kapsamında,Belçika'nın Leuven ve Louvain-la-Neuve şehirlerinde 2009 yılında düzenlenen konferans bildirgesinde belirtilen gelecek on yıllık süreçte "yükseköğretime erişimi ve katılımı genişletmeye" yönelik önceliğin Avrupa YükseköğretimAlanı (AYA) ülkelerinin ulusal yükseköğretim politikalarına ne derece yansıtıldığı ve bu doğrultuda ne tür somut adımların atıldığının belirlenmesi hedeflenmektedir. Bulgular, 48 üyesi bulunan AYA dahilinde yalnızca dört ülkenin'yükseköğretime erişimi ve katılımı genişletme' hedefine ulusal eğitim politikalarında yer vermediğini göstermiştir. Ayrıca, bu kapsamdaki politikalar veönlemler incelendiğinde, ülke çapında genel bir politika izlenmesi ya da yalnızcadezavantajlı grupların erişim ve katılımının arttırılmasına yönelik politika izlenmesi şeklinde makro ve mikro düzeyde uygulamalar olduğu belirlenmiştir. Makro politikalar arasında yükseköğrenim harcının kaldırılması, üniversite bulunan yerleşim yeri sayısının ve yükseköğrenim programlarının sayısının arttırılarak daha esnek bir yapıda sunulması yer almaktadır. Mikro düzeydeki önlemler arasında ise bedensel engelli öğrencilere yönelik farklı yükseköğretimegeçiş sınavlarının uygulanması, engelli öğrencilere ait ayrı kontenjanların ayrılması ve göçmen ve etnik gruplara yönelik imkanların arttırılması sayılabilir.Genel olarak, makro düzeyde ilerleme sağlansa da tüm politika ve önlemlererağmen yükseköğretimin dezavantajlı gruplardan gelen öğrenciler (engelliler,öksüz/yetim, düşük gelirli, kırsal kesimde yaşayan, etnik köken) için halen kolay erişilebilir olmadığı belirtilebilir

Abstract

The Bologna process was launched along with the Italy-Bologna MinisterialConference, held in 1999 with 29 participating countries, and has improvedby the ministerial conferences held biennially or triennially so far. The current study aimed at to determine to what extent the priority, stated in theBelgium-Leuven and Louvain-la-Neuve Communiqué adopted by theMinisters, for ‘widening the access into and participation in higher education(HE)’ has been reflected in the higher education policies of the EHEA countries for the next decade, and what kind of actions and measures were takenaccordingly. The findings figured out that only five EHEA countries out of48 members did not cover the priority for ‘widening access into and participation in higher education’ in their national higher education policies. Thesemacro- and micro-scale policies and measures were depicted as ‘adopting ageneral nation-wide policy’ or ‘adopting a policy to increase access into and participation in HE among under-represented groups.’ These macro-scale policies arecharging no tuition fees, increasing the number of cities with university andincreasing the number of undergraduate and graduate programs and offering them in more flexible structures. The examples of the micro-scale measures are applying different university entrance exams and having additionalplacement for students with disabilities, and increasing the access opportunities to higher education for immigrant or ethnic groups’ students. All in all,even macro-scale progress have been made, higher education is still not easily accessible for disadvantaged students (e.g., disabled students, orphans, lowsocio-economic status, ethnic origin, immigrants, living in urban areas)despite all the policies and measures taken so far