Dergiler / TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni / 2009 / Cilt: 8 - Sayı: 5
Gaziantep Organize Sanayi Bölgelerindeki gıda üreten işyerlerinin değerlendirilmesi
- Sayfa
- 389–396
- DOI
- —
Özet
AMAÇ: Bu çalışmada Gaziantep Organize Sanayi Bölgelerinde (GOSB) gıda üreten işyerlerinin gıda güvenliği, iş sağlığı ve güvenliği konularında mevcut durumları incelenmek ve mevzuata göre sahip olmaları gereken bazı özellikleri taşıyıp taşımadıklarını belirlenmek amaçlanmıştır. YÖNTEM: Tanımlayıcı tipteki araştırmanın evrenini 4 adet GOSB de yer alan ve gıda üretimi yapan 66 işyeri oluşturmaktadır. Araştırmaya katılmayı kabul eden 50 işyerinin yöneticilerine, Şubat-Temmuz 2008 tarihleri arasında işyerlerinin genel özellikleri, işçi sağlığı ve güvenliği ve gıda güvenliği ile ilgili 53 sorudan oluşan soru kâğıdı yüz yüze görüşülerek uygulanmıştır. Veriler SPSS (13.0) istatistik paket programında analiz edilerek değerlendirilmiştir. BULGULAR: İşyerlerinde toplam 3264 işçi çalışmaktaydı (medyan.23, min.3 ,max. 985). İşçiler günde ortalama 8,5 saat (min. 6,5 max.12,0) çalışmaktaydı, %97,5’inin sigortası vardı. İşyerlerinin %97,7’sinde sorumlu yönetici, %80’inde işyeri hekimi bulunmaktaydı. İşyerlerinin %96,0’sında işe giriş ve periyodik muayeneleri yapılmaktaydı. İşyerlerinin %56,0’sında işyerinde sağlık ve güvenlik risklerini önlemek ve koruyucu hizmetleri yürütmekle görevli biri bulunmaktaydı. İşyerlerinin %44,0’ünde risk analizi yapıldığı, %64,0’ünde işçilere risklerle ilgili eğitim verildiği belirlendi. İşyerlerinin %90,0’ında gıda mühendisi bulunmaktaydı, %64,0’ünde HACCP planı bulunmaktaydı. Bu işyerlerinin %84,4’ünde işçilere HACCP ile ilgili eğitim verildiği, %93,8’inde kritik kontrol noktalarının denetlendiği belirlendi. İşyerlerinin %78,0’inde herhangi bir ISO belgesi bulunmaktaydı. SONUÇ: Denetlemelerin Tarım ve Köy İşleri Bakanlığınca yapılıyor olsa da düzenli olmadığı, işçilerin portör muayenelerinin yetersiz ve düzensiz olduğu, işyerlerinin yaklaşık yarısında işyeri risk analizi yapılmış olması ve HACCP planının bulunmasına rağmen, bunların öneminin kavranmadığı, çok zaman ihracatta kolaylık olsun diye yapıldığı belirlenmiştir.
Abstract
AIM: The aim of this study was to determine the food safety and occupational health and safety status of food businesses and their appropirateness accrding to legislation. METHOD: The population of this descriptive study was 66 food businesses in Organized Industrial Zones of Gaziantep. The number of businesses that accepted to join the study was 50. The questionnaire, including 53 questions about food safety and occupational health and safety was applied to manager of these businesses on February- July 2008. The data were analyzed by using SPSS (13.0). RESULTS: The employee number was 3264 (median.23, min.3 ,max. 985), and 97.5% of them had health insurances. The mean working time was 8.5 hours in a day (min. 6,5 max.12,0). The 97.7% had responsible manager and 80.0% had occupational physician. In the 96.0% a baseline examination and periodic examinations were performed for workers. In the 44.0% risk analysis were performed and in the 64.0% an education about risks was given to employees. There was a food engineer in 90.0% of the businesses. Of the businesses 64.0% had a HACCP plan, 84.4% of them had given education about HACCP to employees and in the 93.8% critical control points were controlled. The 78.0% of businesses had any ISO certificate. CONCLUSION: In this study it was determined that although inspections were performed by Ministry of Agriculture and Village Affairs, they were not regularly. The periodic examinations of employees were inadequate and irregular. The 50.0% of businesses had risk analysis and HACCP plan but their importance were not understood by the businesses and usually they were made for facilitating the exportation.