Maternal practice on management of acute diarrhea among children under five years old in Kosova

Kosova'da beş yaş altı çocuklarda görülen akut diare olgularına annelerin yaklaşımı

Özet

AMAÇ: İshalli hastalıklar gelişmekte olan ülkelerde özellikle beş yaş altındakiler arasında morbidite ve mortalitenin en önemli nedenidir. İshal tedavisi ile ilgili önemli gerçek; tedavi sürecinin çocuklarda daha kolay olmasıdır. Pek çok ishalli çocuğun tedavisi eksik bilgi, yanlış uygulama ve tutum nedeniyle yetersiz kalmaktadır. YÖNTEM: Bu çalışmada, Kosova’da yaşayan beş yaş altındaki çocuk sahibi annelerin akut ishal tedavi protokolleri konusundaki güncel bilgi düzeylerinin araştırması hedeflenmiştir. Kesitsel tipteki çalışmamıza, Kosova’nın tamamından seçilen beş yaş altı çocuk sahibi 106 anne katılmıştır. Annelere daha önceden hazırlanmış ve denenmiş bir soru formu uygulanmıştır. BULGULAR: İshalli çocukların %60,7’si hastalıkları sırasında az meyve tükettiklerini veya hiç tüketmediklerini, %19,6’sı günlük tükettikleri kadar tükettiklerini, %17,8’i günlük tükettiklerinden daha fazla tükettiklerini ifade etmişlerdir. Çocuklarını anne sütüyle besleyen annelerin üçte biri çocuklarını ishal sırasında anne sütüyle, normalden daha az beslediklerini, %7,5’i ise normalden daha fazla beslediklerini ifade etmişlerdir. İshalli Çocuklarını besleme biçimi ile annelerin yaşam yeri ve yaşları arasında anlamlı ilişki yoktur ancak, çocuklarını besleme biçimi ile annelerin eğitimleri arasında anlamlı ilişkinin bulunmaktadır. Annelerin üçtebiri ishalli çocuklarına ishali durdurmak için hiçbir şey vermemekte, %19,6’sı pirinç suyu, %15,9’u muz ve ancak %9,3’ü oral rehidratasyon sıvısı vermektedir. SONUÇ: Annelerin akut ishalin tedavisindeki uygulamalarının değiştirilmesi için yapılacak kampanyalara acil ihtiyaç bulunmaktadır.

Abstract

AIM: Diarrhoeal disease is a major cause of morbidity and mortality among under-fives especially in developing countries. Important fact about diarrhoea is the care about children for easier course. Very often child-care is not adequate because of low knowledge and attitude and wrong practice. METHOD: The study was conducted to present maternal practice on management of acute diarrhoea among children under five years old, in Kosovo. In this cross– sectional study, the study sample included 106 mothers of children less than 5 years old from all parts of Kosovo. They were interviewed using a pre designed and pre tested questionnaire. RESULTS: In case of children diarrhoea, 60.7% declared that they provide less or even not at all fluids, while 19.6% as usually and only 17.8% more than usually. More than one third of mothers did breastfeed their babies less than usually, and 75% cases more than usually during diarrhoea. Based on living place and mothers age feeding of children with diarrhoea did not differ significantly, but there was a significant difference based on mother’s education. One third of the mothers do not give anything to their children in term to stop the diarrhoea, 19.6% uses rice juice, 15.9% banana, and only 9.3% oral dehydration solution. CONCLUSION: There is an immediate need for campaigns in order to try to change the maternal practice on management of acute diarrhoea.