Dergiler / Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2017 / Cilt: 16 - Sayı: 2
Devlet Merkezli Uluslararası Toplum Yapısının Uluslararası Adalet Divanı’nın Yargılama Faaliyetleri Üzerindeki Etkileri
- Sayfa
- 537–552
- DOI
- —
Özet
Devlet merkezli uluslararası toplumun bir yansıması olan uluslararası yargılama açısından belirleyici olan iki temel prensip vardır : gönüllülük ve karşılıklı rıza. Yargılama faaliyetini gerçekleştirmek için devletlerin talebine ve onların ortak irade beyanına muhtaç olan Uluslararası Adalet Divanı (UAD) bu yargılama türünün en belirgin örneğidir. Devletlerarası bir uyuşmazlığın Divan önüne getirilmesi ve Divan’ın yargı yetkisinin kapsamı devletlerin iradelerince belirlenir. Uluslararası yargılamanın devlet iradesine tanıdığı bu özgürlüğün Divan’ın yargı yetkisini kullanma biçimi üzerinde de bir takım etkileri olabilmektedir. Divan’ın yargı yetkisini kullandığı esnada takip ettiği bir yargılama stratejisi vardır ve bu stratejisini belirlerken Divan kendini içinde bulunduğu devlet merkezli uluslararası toplumun kimi özellik ve gerekliliklerini dikkate almak durumunda hissetmektedir. Bazı UAD kararları ve uygulamaları göstermektedir ki Divan yargıçlarının bu konuda gösterdiği aşırı ihtiyat Divan’ın yargılama faaliyetlerini sınırlayan, ve hatta başkalaştıran bir riski içinde barındırabilmektedir.
Abstract
Reflet de la configuration état-centrique de la societe internationale, la juridiction internationale est marquée par deux principes essentiels : le volontarisme et le consensualisme. Dépendante de la sollicitation des États et de leur consentement concordant pour exercer sa fonction judiciaire, la Cour Internationale de Justice (CIJ) en est l'exemple le plus illustratif. La saisine de la Cour d'un litige interétatique et l'étendue de sa compétence dans cette affaire sont déterminées par la volonté des États. Cette particularité de la juridiction interétatique peut également avoir un certain nombre d'impacts sur la manière dont la Cour exerce sa fonction judiciaire. La Cour poursuit une strategie judiciaire qui prend en considération les particularités et certaines exigences de la configuration état-centrique de la societe internationale. Le but de cet article est de montrer à la lumiere de la jurisprudence et de la pratique de la Cour qu'une telle entreprise pousse parfois les juges de la Cour à être tres prudents, une prudence qui risque de restreindre, voire transformer la fonction judiciaire de la Cour.