Performansa dayalı ek ödeme sisteminin Bursa ilinde birinci basamak sağlık hizmetlerine etkisi

The effects of the performance related payment system on primary health care in Bursa

Özet

AMAÇ: Sağlık çalışanlarına ödeme şekilleri sağlık hizmet sunumunu olumlu ya da olumsuz olmak üzere farklı şekillerde etkilemektedir. Performansa Dayalı Ödeme Sistemi (PDÖS), 2004 yılından beri ülkemizde uygulanmakta olan, sağlık çalışanlarına yönelik yeni bir ek ödeme şeklidir. Ancak ülkemizde uygulanan şekliyle PDÖS, asıl ödeme biçimi olarak kabul edilebilir. Çalışmanın amacı PDÖS’nin Bursa İli’nde birinci basamak sağlık hizmetlerine etkisini incelemektir. YÖNTEM: Veriler Bursa İl Sağlık Müdürlüğü ve Sağlık Bakanlığı web sayfaları ile çalışma raporlarından ve Türkiye İstatistik Kurumu Bursa Bölge Müdürlüğü’nden alınmıştır. BULGULAR: PDÖS öncesi ve sonrası birinci basamak sağlık hizmetlerine ait verilerde sistemle ilişkisi olduğu düşünülen birtakım değişiklikler gözlenmiştir. Örneğin muayene ve laboratuar tetkik sayıları artarken sevk oranları azalmıştır. Ayrıca bebek ölüm hızları düşmüş, riskli grupların izlem ortalamaları da artış göstermiştir. Bu değişiklikler genel anlamda, sağlık hizmetleri açısından olumlu görünmektedir. Ancak, PDÖS’deki değerlendirme sisteminin yapısı gereği, hizmetin kalitesi hakkında fikir edinmek mümkün değildir. SONUÇ: Hizmetler sadece niceliksel değil de niteliksel açıdan da değerlendirildiğinde PDÖS; istenenin aksine bir takım olumsuz sonuçlara yol açacak gibi görünmektedir. Bu nedenle sistemin terk edilmesi, ya da yeniden yapılandırılmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

Abstract

AIM: Payment methods of health workers effects health service providing positively or negatively in different forms. Performance Related Payment (PRP) System is a new supplementary payment method, implementing till 2004 in our country. But; as the way PRP is performed in our country, it can be accepted to be the main payment method. The aim of this study is searching the effects of PRP on primary health care in Bursa. METHOD: Datas were taken from the web addresses and Annual Study Reports of Bursa Health Department and Ministry of Health and Bursa Region Department of Turkey Statistical Institution. RESULTS: There had been some differences in health care quantities before and after the PRP, that is thought to be related with it. As an example; while examination and laboratory study numbers had increased, the ratio of referring had decreased. Besides, infant mortality rates had decreased, risk groups’ mean follow-up rates had increased. In general, these differences have to be seen possitive in terms of health care. But, because of the structure of the system, to have a judgement about the quality of the care is impossible. CONCLUSIONS: If care has been evaluated not only in terms of quantity but also quality, beyond the desired, there had been some unfavorable returns of the system. For that reason leaving the system or to restructure is thought to be appropriate.