Dergiler / İlahiyat Tetkikleri Dergisi / 2018 / Sayı: 50

Din Psikoloğunun Objektif ve Subjektif Dinî Gerçeklik Alanlarına Yaklaşırken Bilimsel Objektiflik Adına Dikkat Etmesi Gereken Bazı Kriterler

Some Criteria to Consider on the Name of Scientific Objectivity While Approaching the Objective and Subjective Religious Reality Areas of the Religious Psychologist

Sayfa
343–361
DOI
—

Özet

Felsefe çatısı altında uzun yıllar varlığını sürdüren psikoloji, 1879’da Wundt’un ilk psikoloji laboratuvarını kurmasıyla bağımsız bir disiplin olmuştur. Bu bağımsızlık psikolojinin kavram olarak “ruh bilimi”ni ifade etmesinden dolayı çok arzu ettiği fizik gibi bir bilim dalı olmasına yetmemiştir. Bu nedenle modern psikoloji, ruh kavramının metafizik özelliğinden dolayı onu temel çalışma alanının dışına itmiştir. Modern psikoloji artık “ruh” kavramını “insanın görülebilen ya da ölçülebilen özellikleri “olarak çalışma konusu yapmakla kalmamış, dinî konuları da bilimselliğe aykırı olduğu iddiası ile inceleme alanının dışında tutmuştur. Bu durum, din psikolojisinin temel çalışma konularından olan objektif dinî gerçeklik ve subjektif dinî gerçeklik alanlarının da bilimsel araştırma konusu olamayacağı gerekçesiyle reddedilmesini beraberinde getirmiştir. Objektif dinî gerçeklik, subjektif dinî gerçeklik ve subjektif dinî anlam konularına din psikoloğunun yaklaşım yönteminin tartışıldığı bu çalışmanın iki temel amacı vardır: Birincisi, din psikoloğunun ifade edilmiş olan kavramlara yaklaşım yöntemini tartışmak, ikinci amaç ise din psikolojisi alanında üretilen bilgilerin geçerlilik ve güvenilirliğine katkı sunmaktır.

Abstract

Psychology, which lasted for many years under the roof of Philosophy, became an independent discipline when Wundt founded his first psychology laboratory in 1879. This independence is not enough to be a branch of science like physics, which psychology desires because it expresses “spiritual sciences” as a concept. For this reason, modern psychology has pushed her out of her main field of study because of the metaphysical nature of the concept of soul. Modern psychology has not only made the concept of soul the subject of study as visible or measurable features of human but has also excluded religious subjects from the study area with the claim that it is against scientificness. This situation led to the rejection of the fields of objective religious reality and subjective religious reality, which are the main subjects of the study of religion, on the grounds that it cannot be the subject of scientific research. The objective of this study is to discuss the approach of the approach of the religion psychologist to the objective religious reality, the subjective religious reality, and subjective religious meaning.

Anahtar kelimeler: Din Psikolojisi, Objektif Dinî Gerçeklik, Subjektif Dinî Gerçeklik, Subjektif Dinî Anlam, Bilimsel Objektiflik