Dergiler / İlahiyat Tetkikleri Dergisi / 2019 / Sayı: 51
Elmalılı Hamdi Yazır’ın Tevhîd Savunusu Bağlamında Hıristiyanlık Eleştirisi
- Sayı
- 2019 · Sayı: 51
- Sayfa
- 259–281
- DOI
- —
Özet
Bu makalenin amacı, kelâm ve felsefe perspektifine sahip olan Elmalılı’nın Hıristiyanların ilah anlayışlarıyla ilgili eleştirilerini değerlendirmektir. Tefsirci olarak bilinen Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır’ın (ö. 1942) kelâmi perspektife sahip bir bilgindir. Hak dini Kur’an dili adlı tefsirinde Ehl-i kitap ile alakalı âyetlerde Hıristiyanlık hakkında pek çok tespit ve değerlendirmede bulunmaktadır. Elmalılı daha çok Âl-i İmrân ve Mâide surelerinin bazı bölümlerinde teslisi değerlendirmektedir. Yaşadığı dönemin sosyolojik, politik, ekonomik ve kültürel durumlarını yorumlayacak ilmî birikimi bulunan Elmalılı, teslîs karşısında tevhîd ilkesini savunmuştur. Elmalılı’ya göre, teslîsin mahiyeti hakkında Hıristiyan mezhepler arasında farklı anlayışlar bulunsa da sonuçta hepsi şirk ortak inancında buluşmaktadırlar. Teslîsin Hıristiyanlığın asli inanç ilkeleri arasında bulunmadığını vurgulayan Elmalılı, onların vahiy eseri olan İncil’i tahrif ederek bu inanca tarihi süreç içinde ulaştıklarına dikkat çekmektedir. O, teslîsin oluşmasında Pavlus’un rolüne ve konuma dikkat çekmektedir.
Abstract
This article aims to evaluate the criticism on Christians’ god understanding of Elmalılı Hamdi Yazır, who has a perspective for kalam and philosophy. Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır (d. 1942), who is known for his tafsir works, has also a significant approach on kalam. In his tafsir, Hak dini Kur’an dili, Elmalılı elaborates several issues of kalam. Elmalılı, in his exegesis concerning ahl al-kitāb, posits and commentates extensively on Christianity. His evaluations regarding their theological understanding demonstrates particularly his proficiency in kalam and philosophy. Hamdi Yazır, who had the accumulation of knowledge that is enough to commentate on sociological, political, economic and cultural cases of his time, defended the principle of oneness against trinity. Through his evaluation of the Christian belief on God, Elmalılı discusses trinity comprehensively. In his study, Elmalılı highlights that trinity was not an original fundamental principle in Christianity arguing that they arrived upon this conclusion by tampering with the Gospel, which was their book of revelation. In order to authenticate his argument for the historical emergence of trinity, he draws attention to the role and importance of St. Paul. Elmalılı evaluates trinity in the relevant sections of Sūrat Āl al-‘Imrān and al-Mā‘idah. This article is relevant because it interprets all the verses of the Quran verses and Elmalılı’s commentary will be seen.