Cumhuriyet Döneminde Türkiye ile Almanya Arasındaki Silah Ticareti 1923-1945

Özet

Türkiye ve Almanya arasında silah ve mühimmat ticareti alanında Osmanlı döneminde kurulan ilişkiler 1923’ten sonra da devam etmiştir. Türkiye, bu kez daha önce olduğu gibi silahları doğrudan Almanya’dan ithal etmek yerine bu silahları kendi ülkesinde üretebilmek için Alman yardımlarıyla fabrika yapımına yönelmiştir. Diğer yandan Alman silah üreticileri, Versay Anlaşması hükümleri gereğince kendi ülkelerinde yapamadıkları silah üretimini Almanya dışında yaparak kâr elde etmek istediklerinden Türkiye’yi doğal bir ortak olarak görmüşlerdir. Türkiye ve Almanya arasındaki silah ticaretinin (1923-1945) ele alındığı bu çalışma ağırlıklı olarak “Almanya Dışişleri Bakanlığı Politik Arşivinden” elde edilen bilgilere dayanmaktadır.

Abstract

The Turkish-German relations regarding arms and munition trade in the Ottoman time were promoted in the republican era as well, in which Turkey concentrated on establishing factories with German aid in order to produce these weapons by herself rather than importing them from Germany as it was practised in recent decades. On the other hand, according to Versay Treaty German weapon traders were prohibited from producing arms and munitions in their homeland. As German traders were forced to produce weapons abroad in order to gain benefit, they considered Turkey as natural partner. This article deals with the Turkish-German arms trade between 1923 and 1945, which bases overwhelmingly on documents from the archives by the Political Archives of German Foreign Ministry.