Liseli Ergenlerde Madde Kullanma Eğiliminin Kişisel, Sosyal ve Akademik Değişkenler Açısından Karşılaştırılması

High School Students’ Substance Abuse Tendencies: A Comparison Based on Personal, Social, and Academic Variables

Özet

Madde kullanımı gelişmiş ülkeler de dâhil olmak üzere özellikle ergenlik dönemindeki bireyler arasında artan bir şekilde sorun hâline gelmekte ve gün geçtikçe kullanılan maddelerin çeşitliliği artmaktadır. Bu çalışmada farklı lise türlerinde öğrenim gören ergen bireylerin madde kullanma eğilimlerinin bazı kişisel, sosyal ve akademik değişkenlere dayalı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma grubunu farklı lise türlerinde öğrenim görmekte olan 513’ü kız (%56,8) ve 390’ı erkek (%43,2) olmak üzere toplam 903 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma grubunda yer alan öğrencilerin yaşları 14 ile 21 arasında değişmekte olup yaş ortalaması 16.33’tür (SS= 1.14). Çalışmanın verileri araştırmacılar tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu ve Madde Kullanma Eğilimi Ölçeği ile toplanmıştır. Araştırma sonucunda, lise öğrencilerinin madde kullanma eğilimi puanlarının cinsiyet durumuna, lise türüne, sınıf düzeyine, aile gelir düzeyine, aile tutumuna, kişinin kendisinin ve ailesinin madde kullanma durumuna dayalı anlamlı farklılık gösterdiği, ama aile tipine ve kardeşler arası konuma dayalı anlamlı farklılıkların olmadığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, literatür bilgileri ışığında tartışılmıştır. Bu araştırmanın sonuçlarının ergen bireylerin madde kullanma eğilimlerinin belirlenmesi ve bu kapsamda önleyici çalışmaların yapılması açısından katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract

This study aims to analyze the substance abuse proclivity of students attending different types of high schools based on some personal, social and academic factors. The study sample consists of students attending different types of high schools (i.e., Science High Schools, Anatolian High Schools, Social Sciences High Schools, Health Vocational High Schools, Vocational and Technical High Schools, and Fine Arts High Schools) in a province located in Turkey’s Black Sea region whose city center is considered to be a metropolis (TR: büyükşehir) by Turkish standards during the 2015-2016 academic year. A total of 903 students, of which 513 were female (56.8%) and 390 were male (43.2%), receiving education from the different types of high schools listed above were chosen via simple random sampling. Two forms, namely the personal information form and the Substance Abuse Proclivity Scale, were used to collect data. The research reveals that while high school students’ scores measuring substance abuse proclivity significantly differ based on gender, type of high school, grade level, family income, and personal or family substance abuse, they do not significantly differ based on family type or sibling birth order. The findings are discussed in light of the literature. The results of this research will help determine adolescent substance abuse proclivity and increase the knowledge base for future studies seeking to develop prevention methods.