Bazı Elma Tip ve Çeşitlerinde “Elma Karalekesi Hastalığı (Venturia inaequalis (Cke.))’na” Dayanıklılık Mekanizmasının Bitki Besin Elementleri Yönünden İncelenmesi

Özet

Bitkilerde hastalıklara dayanıklılık genetik olarak belirlenmekte olup besin elementleri ve gübreleme gibi faktörler bunu azalmakta veya artırmaktadır. Besin elementlerinin hastalıklarla ilişkisinde toplam miktarlardan ziyade besin elementleri arasındaki oranlar daha önemli olmaktadır. Bu çalışma 2008-2009 yıllarında Eğirdir Meyvecilik Araştırma İstasyonu Müdürlüğünde yürütülmüş- tür. Genetik kaynaklar parselinde bulunan “Elma Karalekesi Hastalığı’na” dayanıklı (Yaz elması- 2563, Amasya 9, 62-2, Sarıgöbek, Şeker, Gelendost ve Aksu 4) ve hassas (Wayne Spur, Yellow Spur, Cooper 7-SB-2, Avwil Spur, Olatro Prevuzhodna, Golden Sel B., Hi-Early ve Dbl. Red Stayman) tip/çeşit ve çeşitlerden vejetasyon ortasında yaprak örnekleri alınmıştır. Yaprakların N, P, K, Ca, Mg, toplam Fe, aktif Fe, Cu, Mn, Zn ve B içerikleri ve bu elementlerin birbirileri arasındaki oranlar belirlenerek hastalıkla arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Sonuçlara göre dayanıklılık ve besin elementi oranları arasında önemli interaksiyonlar belirlenmiştir. Özellikle dayanıklı tip/ çeşitlerde Ca:N ve Ca:Mg yüksek bulunmuş yani oransal olarak Ca yüksek olmuştur. Bu çalışma besin elementlerinin yalnız olarak değerlendirilmesinin yerine diğer besin elementleri ile arasındaki oranlara göre değerlendirilmesi hastalıklarla daha yakın ilişkiler kurulabileceğini göstermiştir.

Abstract

In plants, resistance to disease is genetically determined and environmental factors such as nutrients and fertilization decreases or increases it. The ratios between nutrients are more important than the total amount of nutrients in relation to the disease. This study was carried out in 2008-2009 at Fruit Research Station in Eğirdir, Isparta, Turkey. Middle of vegetation, leaf samples were collected from apple types and cultivars which are resistant on apple scab Venturia inaequalis (Cke.) Wint.- (Yaz elması-2563, Amasya 9, 62-2, Sarıgöbek, Şeker, Gelendost and Aksu 4) and susceptible (Wayne Spur, Yellow Spur, Cooper 7-SB-2, Avwil Spur, Olatro Prevuzhodna, Golden Sel B., Hi-Early and Dbl. Red Stayman). Nitrogen, P, K, Ca, Mg, total Fe, active Fe, Cu, Mn, Zn and B contents of the leaf and ratios among elements were determined and were examined the interactions with the disease. According to the results, the important interactions were determined between resistance and nutrient rations. Especially, Ca:N and Ca:Mg rations were found in the resistant types and cultivars, in other words, the resistant types and cultivars had higher Ca proportionately. This study have shown that the rations between nutrients are more important than nutrients alone in evaluation of relationship with the disease