ÇEŞİTLİ KÜLTÜRLERDEKİ OKÜLT İNANÇ VE UYGULAMALARIN TÜRK-İSLAM KÜLTÜRÜNE YANSIMASI ÜZERİNE BİR İNCELEME

A Survey about the Reflection of Occult Beliefs and Practices of Various Cultures on Turkish-Islamic Culture

Özet

İnsanoğlu zamanın başlangıcından beri kâinatın gizemlerine ilgi duyagelmiştir. Kâinatın gizli bir güç tarafından yönetildiğini ve kâinatın karanlık yüzünün sistematik bir araştırma yapılmadan anlaşılamayacağını düşünmüştür. Bu düşünceler ve insanın gizli olanı anlama ve onu kontrol altına alma arzusu insanoğlunu sırların doğasını araştırmaya sevk etmiş ve bu arayıştan Okültizm (gizli bilimler) ortaya çıkmıştır. Okültizm terimi “gizlemek” manasına gelen Latince “occulo” fiilinden türemiş ve sıradan insanlar tarafından anlaşılamayan ve anlaşılabilmesi için bazı kapalı düşünce ve inanç sistemlerinin gizli bilgi ve düşüncelerine ihtiyaç duyan bilgilerin genel adıdır.Okültizm; Büyü, Simya, Numeroloji, Astroloji, Demonoloji, Falcılık, Gnostisizm, Şamanizm, Teozofi, Kabala, Spiritüalizm gibi ekollere ayrılmaktadır. Bu ekoller Müslüman bilginlerin yazılarında genişçe bulunmaktadır. Bu yazılarda Numeroloji, sayıların kutsallığı ve gizemiyle ilgili öğretiler; Astroloji, gök cisimleriyle ve onların hareketlerinin insan üzerindeki etkisiyle ilgili inanışlar; Simya, madenlerin sahip oldukları mistik güçler ve gizemlerle ilgili inanç ve uygulamalar; Demonoloji cin, şeytan gibi varlıkların insanlarla olan münasebetlerine yönelik anlatılanlar bağlamında incelenebilir. Çalışmamızda bu öğretilerin hepsini detaylandırmak yerine aralarından bazılarının çeşitli kültürler ve coğrafyalardaki yansımalarının ana hatlarını çizerek bazı örneklerle bu öğretilerin Türk-İslam kültürünün halk inançlarına nasıl girdiğine yönelik incelemelerde bulunacağız. Çalışmamızın bir diğer amacı da Türkiye’de akademik çevrelerde fazla önemsenmeyen Okültizm alanında akademik çalışma yapmayı düşünenler için kılavuz niteliğinde bir makale olmasıdır.

Abstract

Humankind has been so curious about the secrets of the universe until the beginning of the time. They have always thought that the universe is governing by a secret power and the dark side of the universe cannot be understand without a systematic research. These thoughts and the desire of man to understand the secret led humankind to search about the nature of these secrets and from this quest of the humankind, Occultism has appeared. The term “occultism” is derived from the Latin verb “occulo” which means “conceal”. Occultism is the general name of knowledges which cannot be known and understood by ordinary people and needs some basic esoteric knowledges and thoughts of some implicit thought and faith systems. These knowledges aim to understand and take over the unknown secrets of the universe. Occultism has too many schools like Magic, Alchemy, Numerology, Astrology, Demonology, Palmistry, Gnosticism, Shamanism, Theosophy, Kabbala, Spiritualism. These schools are widely found in the writings of Muslim scholars. Numerology can be examined in the context of doctrines about the sanctity and mystery of numbers; Astrology in the context of beliefs about the influence of celestial bodies and their orbits on human life; Alchemy in the context of beliefs and practices about mystical powers and mysteries of mines; and Demonology in the context of relations of the jinn and the demons with humans. Instead of examining all of these schools thoroughly, we will outline the reflections of some of those in various cultures and areas. After that, we will investigate how those schools are adopted in Turkish-Islamic folk beliefs with some examples. Another aim of this study is to be a guide to those who thinks to study about Occultism which is not valued enough among the academicians in Turkiye.