İSLAM/TÜRK DEVLET VE TOPLUM GELENEĞİNDE YÜZÜK VE HUKUKİ MAHİYETİ

Özet

Ortaçağ İslam devletlerinin yönetim anlayışında sultanın egemenlik ve meşruiyetini sembolize eden önemli unsurların başında yüzük gelmektedir. Sultanın yüzüğü, onun meşruiyetinin hilafet nezdinde tasdik edilmesinin önemli bir göstergesi olduğu gibi, bir devlet adamına havale ettiği diplomatik işlerin yürütülmesi bağlamında meşru ve hukuki bir araç hâline gelmiştir. Bu çerçevede sultanın yüzüğü ve ona atfedilen değer, ortaçağ devlet hukukunda işlerin yürütülmesi noktasında bir nevi noter görevi görmüştür. Bu işlevi dışında sultanın yüzüğünün, herhangi bir konuda suçu ve ihmali olan şahısların affedilmesi ile ilgili bir tür “eman” unsuru olduğu da söylenebilir. İslam toplum geleneğinde ise yüzük bir süs eşyası olmanın yanında bazen uğur getiren bir tılsım bazen de evlilik ve nikâh gibi işlemler için birer nişan olarak kullanılmıştır. Bu makalede kaynaklarda yer alan bilgiler üzerinden İslam/Türk devletlerinde yüzüğün hukukî temsiliyeti ve toplumsal yansımaları hakkında tespitler yapılmaya çalışılacaktır.

Abstract

Rings were one of the most important elements that symbolize the sovereignty and legitimacy of the Sultan in the Islamic management system. The Sultan's ring became a legitimate and legal instrument in the context of conducting diplomatic affairs, it was referred to a statesman as an important demonstration of his legitimacy. For this reason, the Sultan's ring and the value attributed to it served as a kind of notary at the point of conducting medieval state law. Apart from this function, it also hadan “eman” (forgiveness of someone's life) element. In Islamic society tradition besides being an ornamental material, the ring was often used as a talisman for auspiciousness and for marriage and wedding ceremonies.This study, aims to make determinations about the legal representation and social reflections of the rings in the Islamic/Turkish states.

Anahtar kelimeler: Misyoner, Eli Smith, H. G. O. Dwight, Nahçıvan, fiziki yapı, siyasi yapı, sosyo-kültürel yapı, ekonomik yapı