ÖNALIM OLGUSUNA DAİR YENİ BİR KATEGORİ; EKONOMİK BAKIMDAN SATIŞA EŞDEĞER İŞLEM KAVRAMI ÜZERİNE MUKAYESELİ BİR İNCELEME (TBK m. 240/Art. 216c OR)

Özet

Yeni Borçlar Kanunu, taşınmazlara ilişkin sözleşmesel önalım hakkınadair önemli yenilikler getirmiştir. Bu önemli yeniliklerden birisi de önalımolgusunu ilgilendirmektedir. Hangi durumlarda önalım olgusunun mevcutolduğu sorunu Türk Borçlar Kanunu m. 240’da düzenlenmiştir. Madde 240’agöre, taşınmazın üçüncü kişiye satıldığı veya ekonomik bakımdan satışaeşdeğer her işlemde önalım olgusu mevcuttur. Ekonomik bakımdan satışaeşdeğer işlem kavramı hayli soyut bir kavram olup izaha muhtaçtır.“Ekonomik bakımdan” ifadesi ile ne anlaşılması gerektiği sorunu Türk hukukliteratüründe pek az dikkat çekmiştir. Bu yüzden bu çalışma kapsamındaekonomik olarak satışa eşdeğer işlem kavramıyla ne anlaşılması gerektiğisorusu tartışılacak ve cevaplandırılmaya çalışılacaktır. Çalışmada öncelikleakdi ve yasal önalım hakkına ilişkin genel bir bakış sunulmuştur. Akabinde isekavramın ve tartışmanın tarihsel gelişimi aktarılmıştır. Ayrıca kavramınyorumlanmasıyla ilgili farklı fikri yönelimler açıklanmış ve karşılaştırılmıştır.Yine önalım olgusu teşkil etme ihtimali olan olaylar, bu fikri yönelimler ışığında analiz edilmiştir. Son olarak çalışmadan elde edilen sonuçlar özetlenmiştir.