Dergiler / Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2018 / Cilt: 17 - Sayı: 4

Türkiye-Rusya İlişkilerinde Enerjinin Rolü: Asimetrik Karşılıklı Bağımlılık ve Sınırları

The Role of Energy in Turkey-Russia Relations: Asymmetric Interdependence and its Limits

Sayfa
1438–1455
DOI
—

Özet

Bu çalışmada yakın dönem Türkiye-Rusya enerji ilişkileri karşılıklı bağımlılık perspektifinden incelenmektedir. Çalışmanın hareket noktası asimetrik bağımlılık koşulları altında siyasi işbirliğinin sürdürülebilirliğini açıklamak için öncelikle iki soruya yanıt vermek gerektiğidir: 1) Taraflar, özellikle de daha bağımlı konumdaki aktör, asimetrik bağımlılığı bir güvenlik tehdidi olarak algılamışlar mıdır? 2) Aktörler asimetrik bağımlılıktan doğan riskleri minimize etmek için ne gibi stratejiler geliştirmişlerdir? Bu çalışmada ithalat bağımlılığının nasıl algılandığı sorunsalı güvenlikleştirme (securitization) ve asimetrik bağımlılık kaynaklı risklerin nasıl yönetildiği sorusu ise kompartımanlaştırma (compartmentalization) kavramları üzerinden ele alınmıştır. Türkiye-Rusya vakası göstermektedir ki kompartımanlaştırma stratejisinin iyi işlediği ve ithalat bağımlılığının güvenlik dışılaştırıldığı dönemlerde asimetrik ilişkiler siyasi işbirliğine zemin teşkil etmiştir. Buna karşılık jeopolitik çıkarların ayrışmasının, kompartımanlaştırma mekanizmasını zedelediği ve ithalat bağımlılığı güvenlikleştirdiği durumlarda, asimetrik karşılıklı bağımlılık kaynaklı güç ilişkileri görünür hale gelmektedir.

Abstract

This paper analyzes Turkey-Russia energy relations from the perspective of economic interdependence. The main point of departure of the article is that in order to account for political cooperation under conditions of asymmetric interdependence the following two issues need to be addressed first: 1) Do actors, particularly the more dependent player, perceive dependence on others as a security threat? 2) Which strategies do interdependent actors follow to minimize the risks associated with asymmetric interdependence? This paper focuses on the concepts of securitization and compartmentalization to shed light onto these two questions. The case of Turkey-Russia relations suggests that when compartmentalization works effectively, and energy dependence is desecuritized, bilateral political cooperation is possible. When diverging geopolitical interests undermine compartmentalization and securitize dependence, hierarchies stemming from asymmetric interdependence are crystallized.

Anahtar kelimeler: Türkiye, Rusya, Asimetrik karşılıklı bağımlılık, Güvenlikleştirme