TÜRKÇE VE ARNAVUTÇA AD DURUM SİSTEMLERİNİN ANLAMBİLİM AÇISINDAN KARŞILAŞTIRMALI İNCELEMESİ: ‘BENİM ADIM KIRMIZI’ ÖRNEĞİ

Özet

Sözcükler, çoğu kez cümlenin yapım öğeleri ya da anlamdan tecrit edilmiş bir sözlük birimi olarak tanımlanır. Anlambilimin başlıca işi, anlamın bir dilin içinde kodlandırılması yöntemini incelemektir. Anlambilimin ele aldığı dil düzeyleri, sözcük altı düzeyi ve sözcük üstü düzeyleridir (H.G.Widowson, 1996, s.53). Kısacası, biçimbirimlerin de anlamını ele almaktadır. Bu şekilde, bağlı biçimbirimleri de inceleme kapsamında almaktadır. Ad çekimi ekleri bu türden bir inceleme konusu ve belki de yüzde yüz açık ve net sınırlaması olmayan çok karışık ve soyut bir dil aracı olarak çeşitli teori çerçeveleri kapsamında ele alınmıştır. Iki dilin ad çekimi sisteminin karşılaştırmalı incelemesi her iki dilin arasındaki fark ve benzerliklerin tespitinden yola çıkarak bu konu hakkında daha net bir fikir oluşturma imkanını sunar. Bu çalışmada, iki dilin ad durum sistemlerini cümle içindeki işlevleri ve anlamları üzerindenincelemesini yapmak için Orhan Pamuk’un ‘Benim Adım Kırmızı’ adlı romanı ve Arnavutça çevirisini kullanacağız. Roman metnini seçmemizin nedenidil normlarını incelemek için uygun bir platform olmasıdır. Elde edeceğimiz nicelik bilgilerine dayanarak iki dilde durum eklerinin kullanım, anlam rolü, sözdizimsel işelevleri, ad durumu yükleme araçlarının benzerlik ve farklarının sıklığını ölçeceğiz ve alternatiflerini de gözlemleyeceğiz. Türkçe ad durumu ekleri Arnavutçaya çevirilirken yapılan dil seçimleri hangileridir? Türkçe ad durum eklerinin çeviri sırasında işlevlerinin değişip değişmediği gibi soru ve konulara değinilecektir.