Dergiler / Diyanet İlmi Dergi / 2018 / Cilt: 54 - Sayı: 1

EBÛ HAYYÂN’IN EL-BAHRU’L- MUHÎT ADLI TEFSÎR’İNDE MÜTEVÂTİR KIRÂATLARIN NAHİV YÖNÜ

MUTAWATIR QIRAATS IN TERMS OF NAHW IN ABU HAYYAN’S TAFSIR TITLED AL-BAHR AL-MUHIT

Sayfa
11–46
DOI
—

Özet

Hicrî 7. ve 8. yüzyıllarda hem Endülüs hem de Mısır bölgelerinde önemli dil âlimleri yetişmiştir. İbn Manzûr (ö. 711/1311), İbn Hişâm (ö. 761/1360), İbnü’l-Hâcib (ö. 646/1249), İbn ‘Usfûr (ö.669/1270), İbn Mâlik (ö. 672/1274) bunlardan bazılarıdır. Bu dönemde yetişen, yaşadığı döneme ve daha sonraki asırlara bıraktığı eserlerle ışık tutan âlimlerden biri de Ebû Hayyân el-Endelûsî (ö. 745/1344)’dir. Ebû Hayyân; birçok sa- hada eserler kaleme almıştır. Bu eserlerden en önemlisi tefsîr alanında te’lif ettiği el-Bahru’l-Muhît’tir. Bu eser; kırâatlar açısından çok zengin bir muhtevaya sahiptir. Ebû Hayyân; bu eserinde genellikle her âyette mevcût olan mütevâtir olsun şâzz olsun bütün kırâat vecihlerini zikretmiştir. Bu kırâat vecihlerini; mütevâtir- şâzz ayırt etmeden sarf ve nahiv gibi yönlerden incelemeye tâbi tutmuştur. Bu makalede; müellifin eserinde mütevâtir kırâatları nahiv yönünden nasıl değerlendirdiği ile ilgili açıklamalar sunulacaktır.

Abstract

The hijri 7th and 8th centuries witnessed im- portant linguists in Andu- lusia and Egypt. Some of them were Ibn Manzur (d. 711/1311), Ibn Hisham (d. 761/1360), Ibn al-Ha- jib (d. 646/1249), Ibn ‘Usfur (d. 669/1270), and Ibn Malik (d. 672/1274). One of those linguists of the time who enlightened his period and the ages to come with his works was Abu Hayyan al-Andalusi (d. 745/1344). He wrote many books in a number of fields. The most im- portant of his works is al-Bahr al-Muhit in the field of tafsir that has a very rich content in terms of qiraats. Abu Hayyan generally mentioned all the qiraat aspects ei- ther mutawatir or shazz found in every verse of the Qur’an. He analysed these qıraat aspects de- pendent on inspecting the aspects as sarf and nahw without discriminating mutawatir or shazz. This study will provide expla- nations, regarding how he assessed mutawatir qiraats in the aspect of nahw in his work.

Anahtar kelimeler: Ebû Hayyân, Kur’ân, Kırâat, Gramer, Nahiv