Dergiler / Türk Eğitim Bilimleri Dergisi / 2008 / Cilt: 6 - Sayı: 2

NİTELİKLİ ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE SORUNLAR VE ÇÖZÜMLER: ÖZEL EĞİTİM ÖRNEĞİ

EFFECTIVE TEACHER TRAINING ISSUES AND SOLUTIONS: SPECIAL EDUCATION CASE

Sayfa
189–226
DOI
—

Özet

Bu makalenin amaçlarından ilki ülkemizde özel eğitimde öğretmen yetiştirmeyi etkileyen etmenler ışığında öğretmen yetiştirme için yapılanları analiz ederek betimlemektir. Diğer amacı ise günümüzde özel eğitimde öğretmen yetiştirmede oluşan sorunları, çözümü için de öğretmen yetiştirme sürecinin ve ürününün niteliğini artırma amacıyla yeterliliğe dayalı öğretmen yetiştirmeyi betimlemektir. İlk olarak öğretmen yetiştirmeyi etkileyen etmenlerden alandaki uzmanların liderliği dikkate alınarak özel eğitimde öğretmen yetiştirme kronolojik olarak betimlenmiştir. Günümüzdeki özel eğitim öğretmeni yetiştirmeyi etkileyen sorunlardan özel eğitim öğretmeni yerine kısa süreli eğitim programlarıyla yetişmiş alan dışı öğretmenleri atama, yeterli öğretim elemanı ve alt yapı sağlanmadan özel eğitim bölümlerini açma, tepkisel ve popülist yaklaşımlarla öğretmen yetiştirme programlarını düzenleme tartışılmıştır. Sorunların çözümü olarak yeterliliğe dayalı öğretmen yetiştirme süreci ve özellikleri, yeterlilikleri belirlemek için izlenecek yollar, özel eğitim öğretmeni için yeterlilikler, yeterliliğe dayalı özel eğitim öğretmenliği programlarının karşılaşabileceği sorunlar, önerilere yer verilerek tartışılmıştır. Ülkemizde bilimsel yaklaşım temelli öğretmen yetiştirme programı geliştirmek için yeterliliğe dayalı program geliştirmenin üniversitelerin misyonuyla çakıştığı sonucuna varılmıştır.

Abstract

The purpose of this paper is twofold: One is to describe in analyzing what had been done for special education teacher training in considering effective factors of teacher training. The other one is to describe current issues of special education teacher training in Turkey and with the aim of enhancing teacher training procedure and teachers’ qualities competency based teacher training described as a solution. Firstly, special education teacher training programs were described chronologically according to the leadership of personals who are in the field. Among current issues in training special education teachers is to hire teachers with short term certification program, Establishing new special education departments without providing sufficient stuffs and resources and redesigning teacher training programs with responsive and popular motives were discussed. The Competency Based Teacher Training was discussed in considering procedures and characteristics, the ways to determine competencies, problems of competency based programs will be facing and recommendations. Come to the conclusion that developing scientific approach based teacher training programs requires competency based program which is in accord to the mission of universities.

Anahtar kelimeler: Öğretmen yetiştirme, nitelikli öğretmen yetiştirme, yeterliliğe dayalı öğretmen yetiştirme, özel eğitimde öğretmen yetiştirme, özel eğitimde yeterliliğe dayalı öğretmen yetiştirme, öğretmen yetiştirmede sorunlar