A CULTURAL HISTORY OF THE TURKISH SADDLE

Özet

Türk eyeri, binicinin at üzerindeki hâkimiyetini artıran yüksek önarka eyer kaşları ve geniş oturağı ile karakteristik bir şekle sahiptir. Tarihi kaynaklar Türk eyerinin, binicinin sosyoekonomik statüsünü göstermesinin yanı sıra bir takım sembolik anlamlar taşıdığına da işaret etmektedir. Osmanlı İmparatorluğu'nu ziyaret eden Avrupalı seyyahlar arasında Bertrandon de la Brocquière, Pierre Belon, Ogier Ghislen de Busbecq, Nicolas de Nicolay, Marca Antonio Pigafetta ve Philippe du Fresne-Canaye seyahatname ve gezi raporlarında Türk eyerinden bahsetmiştir. Hans Eworth, Melchior Lorck ve Jean Victor Adam'ın da aralarında bulunduğu birçok Avrupalı ressam ise eserlerinde Türk eyerine yer vermiştir. Tıp terminolojisinde Türk eyerinin Latince karşılığı olarak kullanılan "sella turcica" sfenoid kemiğin üst kısmında yer alan ve içerisine hipofiz bezinin oturduğu anatomik yapıyı ifade etmektedir. Retrospektif özellikteki bu makale, Türk eyerinin kültürel tarihini atçılık kaynaklarına ek olarak Osmanlı Devleti'ni ziyaret eden Avrupalı seyyahların tuttuğu kayıtlar ve on altıncı - on sekizinci yüzyıllar arasında yayınlanmış tıp kitaplarına dayanarak geniş bir perspektifte ortaya koymayı amaçlamaktadır. Sella turcica terimi, anatomi nomenklatürüne İtalyan anatomi ekolünün altın çağı olarak adlandırılan dönemde, ilk kez anatomist ve hekim Adrianus Spigelius'un (1578-1625) De Humani Corporis Fabrica (1627) başlıklı ünlü eseri ile girmiştir. Bu durum on altıncı - on sekizinci yüzyıllar arasında Avrupa'da yaygınlık kazanmış olan Turquerie (Türk yaşam tarzı, sanat ve kültürünün taklit edildiği moda) akımının öncülerinden biri olarak kabul edilebilir

Abstract

during the first half of the seventeenthcentury coincides with the golden age of Italian anatomy, when a great deal of changes were made to Latin terminology. But more importantly, the time when the Ottoman military power was at its peak and consequently had become a serious threat to Europe produced an enormous body of printed materials in circulation with informed opinions about the Turks. Therefore, offering sella turcica as a medical term should be attributed to the “image” of the Turks of that century. Furthermore, introduction of this Turks- related terminology by Spigelius should also be considered as one of the forerunners of Turquerie, the widespread orientalist fashion in Europe from the sixteenthto the eighteenthcenturies imitating several aspects of Turkish daily life, art, and culture