Dergiler / Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2017 / Cilt: 14 - Sayı: 1
İngiliz İdaresindeki Kıbrıs’ın Ermeni İsyanlarındaki Rolü (1878-1908)
- Sayfa
- 77–101
- DOI
- —
Özet
Kıbrıs Adası’nın Osmanlı topraklarına katılma süreci, 9 Eylül 1570’te Lefkoşe'nin fethiyle başladı. Bu süreç, 1 Ağustos 1571’de Magosa'nın iltihakıyla fiilen tamamlandı. Ada, 7 Mart 1573’te imzalanan Osmanlı-Venedik Antlaşması ile hukuken Osmanlı hâkimiyetine girdi ve bu andan 1878’e kadar Osmanlı Devleti’nin idaresinde kaldı. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Osmanlı Devleti’nin, Rusya’nın yayılmacı siyasetine karşı İngiltere’yle iş birliğine gitmesi, adanın idari statüsünde yeni bir dönemi başlattı. Bahsedilen işbirliği, adanın kaderini değiştirdi. Bu işbirliği dâhilinde 4 Haziran 1878’de Kıbrıs’a dair Osmanlı Devleti ile İngiltere arasında bir anlaşma imzalan-dı. Anlaşma uyarınca taraflar, Rusya'ya karşı ortak hareket ve karşılıklı yardım konularında uzlaştılar. Ancak bu anlaşmayla Osmanlı Devleti, İngiltere’den umduğunu bulamadığı gibi Kıb-rıs’ın idaresini de onlara teslim etmek zorunda kaldı. İngiliz idaresine girmesinin ardından Kıbrıs adası, kısa sürede Ermeni isyanlarına hizmet eden bir üsse dönüştü. Söz konusu kapsam-da bu makalede 1878-1908 yılları arasında adada Ermeni is-yanlarına destek mahiyetinde yapılan silah ve insan kaçakçılı-ğı, ihtilalci Ermenilerin silahlı eğitimi, misyonerlik faaliyetleri ve benzeri hususlara yer verildi.
Abstract
The process of annexation of the island of Cyprus to the Ottoman lands began with the conquest of Nicosia on 9 September 1570. This process was virtually completed by the annexation of Magosa on 1 August 1571. The island was legally under Ottoman rule through the Ottoman-Venetian Treaty signed on 7 March 1573 and remained in the administration of the Ottoman State from 1571 to 1878. During the Ottoman-Russian War of 1877-1878, as a result of the reconciliation of the Ottoman Empire by England against the expansionist politics of Russia, a new era began in the administrative status of the island. This reconciliation changed the fate of the island. An agreement was signed on 4 June 1878 between the Ottoman Empire and Britain regarding Cyprus. Both states agreed on common action and mutual assistance to Russia according to this agreement. With this agreement, however, The Ottoman Empire did not find what it hoped for from England. Besides it had to hand over the administration of Cyprus to them. After entering the British rule, the island of Cyprus soon turned into a base serving Armenians. In this context, this article includes arms and human smuggling, army training of revolutionary Armenians, missionary activities and similar activities carried out between 1878 and 1908 with the aim of supporting the Armenian rebellions in the island.