EVEREKLİ SEYRANÎ DİVANINDA "KUŞLAR"

Özet

Kuşlar, edebi zeminde çoğu kez değişik sembollerle anlam dünyasında insani suretlere ve insani özelliklere orantılı bir şekilde mısralar arasında kullanılmıştır. Eski Türk şiirinde sevgilinin vasıfları ile aynı paydada birleştirilen kuşlar, halk şiirinde de aynı itibar ile sevgiliyi resmetmiştir. Bu çalışma ile 19.yy halk şairlerinden olan Seyranî ve şiirleri paralelinde, kuşların kültürel ve mitolojik boyutta taşıdıkları değer ile tabiattaki dış vasıfları ele alınmıştır. Çalışmamızda Seyranî'ye ait şiirleri içerisinde kuş motifini yansıtan mısralar ele alınmıştır. Ayrıca şairin edebi şahsiyetini oluşturan bütün hususlar yine kendi şiirlerinden yola çıkılarak açıklanmaya çalışılmıştır. Bu doğrultuda çalışmamızın merkezinde Seyranî'nin şiir anlayışı ve şiirlerinde kullandığı kuş motifi yer almaktadır. Seyranî'nin şiirlerinde eleştiri vazgeçilmez bir unsur olarak işlenmiştir. Şairin bu mizacı şiirlerinde doğrudan yansıtılmıştır. Bu temeller üzerinde gelişen çalışmamız, şairin şiir anlayışı aktarılarak oldukça kapsamlı bir şekilde kuş motifi üzerinde durulmuştur. Kuşlara eski Türk kültleri içerisinde tam manasıyla yer almasa da daima ayrı bir kutsallık atfedilmiştir. Şiirlerde daima insana ait duygusal özelliklerin çoğu kuşlara yüklenmiştir. Kuşlar, edebi eserlerde farklı karakterlerde karşımıza çıkmıştır. Aldıkları roller her zaman farklı ve şaşırtıcı olmuştur. Bazen efsanevi özellikleriyle bazen de insanın tabiat üzerindeki psikolojik motivasyonunu tamamlayıcı nitelikleriyle kullanılmıştır. İşte tüm bunları kapsamlı bir şekilde Seyranî'nin şiirlerinden yola çıkarak açıklamaya çalışacağız.

Abstract

In literature, birds have been used many times with different symbols in the world of meaning in a proportionate manner with human surrogates and human characteristics between verses. Birds, which was combined in the same denominator as the lover's qualifications in old Turkish poets, pictured the lover with the same reputation. In this project, the mythological and cultural value which birds had and their external qualifications in nature were studied in a relationship with Seyrani, a folk poet in the 19th century, and his poets. In our work, among Seyrani's poets the verses reflecting bird motifs were studied. In addition, the points composing the poet's literary characteristic was aimed to explain by considering the poet's own poets. Therefore, Seyrani's understanding of poet and the bird motifs which he used in his poets are in the centre of our study. Criticism was used as an indispensable element in Seyrani's poets. That character of his was directly reflected to his poets. Our study which was developed on those bases heavily focused on the bird motif by explaining the poet's understanding of poet. Birds were given saintliness unlike in old Turkish cultures. In his poets, most of the emotional human properties were given to birds. We came across birds with different characters. Their roles were always different and surprising. Sometimes birds' legendary qualifications, and sometimes their characters completing human beings' psychological motivations beyond nature were used. We will try to explain them all in detail by working on Seyrani's poets.