SAMANDAĞ İLÇESİNDEN (HATAY) SUUDİ ARABİSTAN'A YÖNELİK İŞÇİ GÖÇLERİNİN MEKÂNSAL VE SEKTÖREL DAĞILIŞI

SPATIAL AND SECTORAL DISTRIBUTION OF WORKER MIGRATIONS FROM SAMANDAĞ COUNTY (HATAY) TO SAUDI ARABIA

Özet

Bu çalışmada, Samandağ ilçesinden Suudi Arabistan'a olan işgücü göçünün coğrafi özellikleri ele alınmıştır. Çalışma göçün gelişimi, mekânsal ve sektörel dağılışının belirlemesine dönük olup, göçün sebepleri ise sadece göç sürecinin anlaşılması açısından ele alınmıştır. Dolayısıyla çalışmada sebepler detaylı olarak incelenmemiştir. İstatistiki verilerin yanında anket ve mülakat uygulanarak sonuçlar elde edilmiştir. Söz konusu çalışma survey nitelikte olup, anket tekniği kullanılarak yapılmıştır. Çalışmanın evrenini (somut evren) sayıları yaklaşık 14.000'e varan Samandağ İlçesinden Suudi Arabistan'a ekonomik sebeplerle göç eden işçiler oluşturmuştur. Söz konusu katılımcılarla görüşmeler yapılırken zaman zaman kartopu tekniğinden de yararlanılmıştır. Örneklem grubu örneklem hesaplama makinesi kullanılarak kabul edilebilir +/- %5 yanılma payına ve %98 güven seviyesine göre 522 kişi, %99 güven seviyesine göre 634 kişi olarak belirlenmiştir. Ancak saha çalışmaları esnasında 600 kişiye ulaşılabilmiştir. Suudi Arabistan'a yönelik göçler 1978 yılında başlamış, sayısal olarak 1990'lı yıllarda en yüksek seviyeye çıkmış, 2000'li yıllarda düşme eğilimine girmiş ve günümüzde de düşük bir seviyede devam etmektedir. Temelinde ekonomik faktörlerin olduğu göçlerin işleyişinde sosyokültürel faktörler etkili olmuştur. Göçlerin organizasyonu kurumsal kuram ve ilişkiler ağı kuramlarıyla örtüşmektedir. Göçün işleyişi göçmenlerin Samandağ İlçesindeki dağılışını belirlerken, Suudi Arabistan'daki dağılışını ise genel hizmetlere yönelik istihdam imkânları belirlemiştir. Erkek nüfusun aktif rol oynadığı göçte, göçmenlerin yaş ortalaması 20 ila 30 arasındadır. Göçmenlerin % 60'a yakınını bu yaş grubundakiler oluşturur. Son yıllarda sosyal ve ekonomik hayatta meydana gelen değişimler işçilerin ailelerini yanlarında götürmesine büyük oranda imkân tanısa da göçmenler, gerek iklim özellikleri, gerekse siyasi ve sosyal yönüyle Suudi Arabistan'daki yaşamın kendilerine uygun olmadığını düşünmektedirler. Göçmenlerdeki genel kanaat ekonomik olarak yeterli seviyeye ulaştıktan sonra Türkiye'ye geri dönmektir. Günümüzde gerek Hatay'dan gerekse Samandağ İlçesinden Suudi Arabistan'a yönelik işçi göçlerinde göçmen sayısının düşmesi göçün doyma noktasına ulaştığına işaret etmektedir. Gelecekte bölgedeki petrol rezervlerinde meydana gelebilecek olası düşüşlerin hizmet sektörlerinde önemli ölçüde daralmalara yol açacağı düşünülürse, göçün Suudi Arabistan yönünde durma aşamasına geleceği öngörülebilir. Bu durum, Samandağ İlçesindeki göç eğilimi olan nüfusu, petrol kaynakları bakımından elverişli duruma sahip olan diğer ülkelere doğru itecektir.

Abstract

In this study, Geographical characteristics of the labor force migration from Samandağ to Saudi Arabia were examined, Reasons of the migration, its spatial distribution and socio-economic results were determined. Survey and interview were applied, and the results obtained were evaluated. The study in question is a survey in nature, and was conducted using questionnaire technique. Study universe (concrete universe) consisted of those workers who have migrated from Samandağ County to Saudi Arabia due to economic reasons, whose population reached around 14,000. Snowball technique was also utilized from time to time in making the interviews with the said participants. Sample group was determined using a calculator as 522 people according to the error margin of +/-5% and confidence level of 98%, and 634 people according to the confidence level of 99%. However, only 600 people could be reached during field studies. The migrations to Saudi Arabia started in 1978, rose to the highest value numerically in the 1990s, headed for decline in the 2000s, and are continuing today at a low level