İSKENDERUN-ARSUZ İLÇELERİNİN (HATAY) CBS TABANLI ZEMİN HAREKETLERİ DUYARLILIK ANALİZİ

GIS BASED LANDSLIDE SUSCEPTIBILITY ANALYSIS OF ISKENDERUN AND ARSUZ DISTRICTS (HATAY)

Özet

Dünya nüfusunun hızlı artması yerleşim alanlarının kontrolsüz bir şekilde büyümesine neden olmaktadır. Hızlı ve kontrolsüz büyüme sonucunda yerleşim alanları başlangıçtaki konumlarından uzaklaşarak çeşitli riskler içeren alanlara doğru kaymaktadır. Gerek yerleşim alanlarını genişletmek, gerekse ulaşım amaçlı yollar yapmak amacıyla arazinin ilksel şekli üzerinde değişiklikler yapılmaktadır. Doğaya yapılan bu kontrolsüz müdahaleler yerkürenin doğal döngüsünün bir parçası olan olayların afet özelliği kazanmasına neden olmaktadır. Bu afetlerden birisi de zemin hareketleridir. Zemin hareketleri doğal afetler içerisinde gelişme özelliği ve süreci yönüyle en hızlı ve etkili olanlardan birisi olup, yamacın tamamının veya bir kısmının, yerçekiminin etkisi altında aşağıya doğru hareket etmesiyle oluşmakta, can ve mal kaybının yanı sıra tarım ve orman alanlarına, akarsulara ve sanayi bölgelerine de dolaylı olarak zarar vermektedir. Bu çalışmada İskenderun ve Arsuz ilçelerindeki zemin hareketlerine duyarlı alanların belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda kaya düşmesi, yamaç döküntüsü, çamur akıntısı gibi alt türlere ayrılan ve kütle hareketleri de denilen bu doğa olayı zemin hareketleri adı altında toplanmış bu çerçevede değerlendirilmiştir. Çok Kriterli Karar Verme Analizi kullanılarak duyarlılık haritaları oluşturulmuştur. Analiz sonucunda, inceleme alanının yaklaşık % 13'ünün zemin hareketlerine yüksek ve çok yüksek duyarlı olduğu belirlenmiştir. İnceleme alanının jeolojik, jeomorfolojik, toprak, yağış ve arazi koşullarının doğal bir sonucu olan bu durumun can ve mal kaybına neden olmaması için önlemlerin alınması gerekmektedir.

Abstract

Rapid increase of the world population results in uncontrolled growth in settlements. Due to rapid and uncontrolled growth, initial locations of settlements are continuously shifted to riskier areas. Changes are implemented by expansion of settlement areas and transportation system. These uncontrolled interventions change the features of the natural cycle into disasters one of which is landslides. Landslides are one of the most rapid and effective disasters in terms of process and developmental characteristics. They are caused by the downward movement of a part or the whole slope due to gravitational force and in addition to deaths and loss of property, they indirectly damage agricultural and forest lands, rivers and industrial zones. This study aims to determine landslide susceptibility of İskenderun and Arsuz districts. In this context, the natural event also called mass movement and divided into sub types such as rock falls, slope debris deposits and mudflow, is combined under the term landslide and assessed in this framework. Landslide Susceptibility Maps were generated via Multi Criteria Decision Making Analysis (MCDM). Based on study results, high or very high risk for landslide susceptibility was identified in 13 % of the study field. Precautions are crucial to prevent loss of life and property that may occur as a natural outcome of the geological, geo-morphological, soil, rainfall and land conditions of the study field.