KİMLİKLERİN SUNUM BİÇİMLERİ BAĞLAMINDA VAN/ULUPAMİR KIRGIZLARI İLE VAN/DÖNERDERE KARADENİZLİ TÜRKLER ÜZERİNE UYGULAMALI BİR SOSYOLOJİK ÇÖZÜMLEME

THE CONTEXT OF IDENTITIES PRESENTATION FORMS ON VAN-ULUPAMIR KYRGYZ TURKS WITH VAN-DONERDERE KARADENIZ TURKS APPLIED A SOCIOLOGICAL ANALYSIS

Özet

Bu çalışma, temelde Türkiye'de "farklılıkların birlikteliği" gerçekliğine, farklı bir perspektif sunmayı amaçlamıştır. Çalışma, buradan hareketle Van/Erciş'e bağlı Ulupamir köyü ile Van/Özalp'a bağlı Dönerdere köylerini kapsayacak şekilde bir sosyo-kültürel yapı, çevresel etkileşim ve sosyal kimliklerin sunum biçimlerinin karşılaştırmalı analizi olarak tasarlanmıştır. Köylerin seçilmesindeki temel kaygı, etnik ve sosyal kimlik tanımlama biçimlerinin mikro bağlamda Van'da, makro bağlamda ise Türkiye'de durduğu yeri sorgulamaktır. Çünkü köylerin ortak özelliklerine bakıldığında, her iki köyün de devlet tarafından bir "iskan politikası"nın sonucu olarak kurulduğu gözlenmiştir. Türklerin, kuşkusuz "Kürt"lerin demografik olarak yoğun olduğu bir bölgeye yerleştirilmiş olması, etnik kimliklerin sosyal etkileşimler açısından önemli bir araç olmasının yolunu açmıştır. Çalışmada asıl odak Örnekdere köyü iken, Ulupamir köyü karşıt pratiklerin ortaya çıkış süreçlerini göstermesi bakımından çevre örnek olarak kullanılmıştır. Örnekdere'deki etkileşimin dikkate alınmasının nedeni, Türk-Kürt kaynaşmasının farklı toplumsal alanlarda günümüze kadar süregelen uyumlu birlikteliklerin ortaya çıkışına zemin hazırlamış olmasıdır. Çalışmada sosyo-kültürel yapı analizi çerçevesinde, insanların yaşam tarzları, evlilik şekilleri, çalışma ilişkileri, tüketim davranışları, ölüm ritüelleri, mekan kültürü, çevre köylerle etkileşimler gibi temel olgular analiz edilmiştir. Çalışma teorik ve uygulamalı olmak üzere iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın ilk safhasında kimlik ve göç sosyolojisi bağlamında etnik ve kültürel kimlikler, göç süreci ve bunların sosyal yansımaları ele alınmıştır. Araştırmanın uygulama safhası ise köyde seçilmiş 17 kişi ile yapılan mülakatların çözümlemesi ile oluşturulmuş ve köyde yapılan gözlemleri kapsamıştır. Uygulama bölümünde daha önce Van/Ulupamir köyünde elde edilen sonuçlar ile karşılaştırılmalı bir değerlendirme yapılmıştır. Böylece karşılaştırmalı sosyolojik bir perspektiften farklılıkların birlikteliğinin "mümkünlülüğünü" sosyolojik gerçeklikler üzerinden de okunabileceği varsayılmıştır

Abstract

This study were intended to present a different perspective to the reality of “coexistence of differences” in Turkey. The study is designed to be as a comparative analysis includes the forms of presentation which are socio-cultural structure, environmental interaction and social identity being of Ulupamir village in Van/Erciş and Dönerdere village in Van/Özalp. The main concern in selecting villages is to question, in micro level, the ethnic and social forms of identification in Van and in macro level, where their discussion ground are in Turkey. As the main focus of this study is Örnekdere Village, Ulupamir Village has been used as environmental sample which demonstrates process of opposing cultural practice. When we look at the common characteristics of the Örnekdere village, it is seen that they are established as a “settlement policy” by the government. Of the Turks have been placed in an area where the "Kurdish people" demographically intense are surely has led the way to being an important tool in terms of the interactions of ethnic identities. So that the interaction had prepared the ground for the emergence of harmonious togetherness in different social fields where now we can see the fusion of Turkish-Kurdish. In the study, basic facts such as people's lifestyles, marriage patterns, labor relations, consumer behavior, death rituals, space culture and interactions in the surrounding villages have been analyzed with the socio-cultural structure analysis framework. The study was conducted in two stages including theoretical and practical. In the first phase of the study, ethnic and cultural identities, migration processes and their social aspects are discussed in the context of the sociology of identity and migration. The practical phase of the study has consisted of observations made in the villages and the analysis of interviews with 17 people made in selected villages. In the practical part of study, a comparative assessment was made between the current results and the results obtained from Van/Ulupamir village before. Thus, it is assumed that, with a comparative sociological perspective, “the possibility” of the coexistence of differences can also be read by the way of social realities