Tarihi ve Kültürel Özellikleri Nedeniyle Koruma Altındaki Alanlarda Ulaşım Politikalarının Oluşturulmasında Veri Kaynağı Olarak Trafik Kaynaklı Titreşimler

Due to Historical and Cultural Features in the Development of Transport Policies in Protected Areas; Traffic Induced Vibrations as a Source of Data

Özet

Tarih, kültür ve tabiat varlıklarının ve değerlerinin korunması ve bu amaçla destekleyici ve teşvik edici tedbirlerin alınması; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın (1982) 63. Maddesi’yle devlet tarafından güvence altına alınmıştır. Dönemin koşullarına uygun olarak yapılaşmış eski yerleşmelerin günümüz koşullarına adaptasyonuyla ilgili ortaya çıkan en önemli problemlerden bir tanesi ulaşım sistemiyle ilgili problemlerdir. Ulaşım sisteminin planlanması sürecinde duymaya alışık olduğumuz ulaşım talep modelleme yöntemine ek olarak; yorulmuş, yıpranmış ve eskimiş kentlerdeki ulaşım analizlerine taşıt kaynaklı titreşimler konusu da eklenmelidir. Uluslararası standartlarda da gözlendiği gibi tarihi yapılar modern yapılara kıyasla trafik kaynaklı titreşimlerden 2,5 kat daha fazla etkilenmektedir. Dolayısıyla eski yapılar; yapısal hasarlara neden olabilecek eşik titreşim değerlerine modern yapılardan 2,5 kat daha yakındır. Bu çalışmanın amacı; tarihi ve kültürel özellikleri nedeniyle korunması gerekli alanlarda ulaşım politikalarını belirlerken; taşıtlardan kaynaklanan sarsıntılara karşı yapılardan alınan yanıtların şehir planlama disiplininde kullanımını tariflemektir. Bugüne kadar şehir planlama çalışmalarıyla ve özellikle koruma alanlarının planlanması süreciyle ilişkilendirilmemiş bir konu olarak trafik kaynaklı titreşimlerin ulaşım politikalarıyla doğrudan ilişkisini kurması; bu çalışmanın bilime katkısını oluşturacaktır.

Abstract

One of the most important problems arising about adaptation of old cities structured according to the circumstances of its period to the present is related to the transportation system problems. In addition to the transportation demand modelling studies during transportation planning process; traffic induced vibration subject must be added in tired, worn and outdated urban transportation analysis. As observed in international standards; compared to modern buildings; historic buildings are affected more than two and a half times from traffic-induced vibrations. Hence the old structures are close to 2,5 times higher than modern buildings to threshold values of vibration that can cause structural damage. The aim of this study is; giving recipe about the use of response of the structures against vibrations caused by vehicles in urban planning disciplines; in the process of deciding politics of transportation at areas to be protected due to their historical and cultural characteristics. The contribution of this study is establishing direct relations between traffic-induced vibrations and transport policy.