MODERNLEŞME VE POSTMODERNİZM İÇERİSİNDE GILLES DELEUZE’ÜN TARİH ANLAYIŞI ÜZERİNE BİR İNCELEME

A STUDY OF GILLES DELEUZE’S HISTORY CONCEPTION IN MODERNITY AND POSTMODERNITY NOTIONS

Özet

Bu çalışmada amaç, 20. yüzyılın önemli filozoflarından biri olan Gilles Deleuze'ün modernleşme ve postmodernizm bağlamında tarih anlayışını ortaya koymaktır. Düşüncelerini sistemleştirirken dilbilim, antropoloji, siyaset felsefesi ve psikoloji gibi birçok çağdaş disiplinden faydalanan Deleuze'ü anlamak güzümüz modern dünyasının anlaşılmasında önem taşır. Deleuze; özneyi, imgeleri, olguları ve modern dünyanın bizlere aşıladığı birtakım kavramları sorgulayarak onları yapısöküme uğratmıştır. Deleuze, modern dünyayı modernliğin kavramlarıyla açıklamak yerine yeni bir kavram dünyası yaratmıştır. Aksi taktirde modern dünya üzerine yapılan tüm yorumlar modernliğin şekillendirdiği bir düşünce sisteminin doğmasına neden olacaktı. Deleuze'ün, kavramları alışıla gelindiğinden farklı şekilde ele alması modern dünyanın temsillerinin ve verili olanın iflası anlamına gelmektedir. Çünkü Deleuze modern dünyanın ve tarihin, çeşitli üstanlatılarla açıklanamayacağını göstermiştir. Bu doğrultuda ne standart bir özne (birey) ne standart bir tarih ne de standart bir toplum vardır. Ona göre gerçek tarih, arzunun ürettiği tarihtir. "Zaman ve süre geçmişten bağımsız değildir. Şimdi, geçmişi içinde taşır. Şimdinin bir ucu geçmişe, diğer ucu ise geleceğe bölünmüştür." Deleuze, aydınlanmanın bütünlükçü ve mutlak gerçek olarak kabul ettiği, tarihteki (veya doğadaki) ilerlemeci anlayışa karşı çıkmaktadır. Ona göre, tarih ve zaman ilerleyen bir süreç değildir. Deleuze'e göre "olay", tarih fikrini krize sokmaktadır. Ona göre, gelecekte ne geçmiş, ne gelecek, ne şimdiki zaman hatta ne de "tarih" diye bir şey olacaktır. Deleuze, bu düşünceleriyle tarihe yeni bir bakış açısı getirmektedir

Abstract

In this study, the aim is to put forward history conception of Gilles Deleuze, one of the important philosophers of 20th century, in modernity and postmodernity notions. Understanding Deleuze, who used linguistics, anthropology, political philosophy and psychology while systematizing his thoughts, is important for understanding modern world. Deleuze questioned and deconstructed the subject, images, facts and several concepts that modern world indoctrinated us. He created a new conceptual world instead of explaining the modern world with modern concepts. Otherwise all of his comments on the modern world would have resulted in the birth of a thought system shaped by the modernity. That Deleuze handled the concepts differently than common means the collapse of the representation of modern world and the presented because Deleuze showed the fact that modern world and history cannot be explained through some metanarratives. Accordingly, there is not a standard subject (individual) nor a standard history or a society. To him, real history is the history that has been produced by desire. “Time and duration is not independent from the past. The present bears the past inside. The present is divided into the past and the future.” Deleuze objected the progressive understanding of history (or nature) that the enlightenment thought accepted as the holistic and definite fact. According to him, history and time is not a progressive period. In his point of view, “the event” puts history notion into a crisis. To him, there will be no past, future, present or even “history” in the future. He brought a new point of view to history with these thoughts