Mâturîdî'ye Göre Muhkem ve Müteşâbih Ayetler Kitap Tanıtımı ve Tenkitler

Abu Mansur al-Maturidi’s Approach to Muhkam and Mutashabih Ayahs -An Assesment in The Context of Human Nature and Human Intellectual Competence-

Özet

Muhkem-müteşâbih tartışması ilk dönemlerden itibaren bütün kelamcıları meşgul etmiştir. Ancak kelamî nitelikli yazılar ya da kelam kitapları muhkem-müteşâbih tartışmasını doğrudan kuramsal yanı ile ele almayı denememişlerdir. Çünkü konu daha ziyade usûl tartışmaları içerisinde düşünülmüştür ve bu şekli ile usûl kitaplarına terk edilmiştir. Mâturîdî (ö. 333/944) ise bahsi geçen tartışmayı Kitabu’t-Tevhîd’de kendine özgü bir yaklaşımla kelam tartışmalarının arasında ele almıştır. Muhkem-müteşâbihin ortaya çıkma nedeni başta olmak üzere muhkem-müteşâbihin anlaşılması önündeki güçlükleri insanın tabiî ve aklî nitelikleri üzerinden değerlendiren Mâturîdî, aynı zamanda insanın tabiî ve aklî nitelikleri arasında ilgi çekici karşılaştırmalar da yapmıştır.

Abstract

The scholars of ilm al-kalam (Mutakallimun) have discussed muhkam-mutashabih since the earliest times. Muhkam-mutashabih issue wasn’t directly analysed in its theoretical aspect in the articles related to kalam or books of ilm al-kalam, because usually this topic was regarded as a subject related to Usul. But, Maturidi (ö. 333/944) examined the issue of muhkam-mutashabih in Kitab al-Tawhid as a problem of kalam. So, that attempt of Maturidi is a distinctive approach to this topic in the ilm al-kalam. Maturidi analyses the obstacles to understanding muhkam-mutashabih and especially the reasons of emergent of muhkam-mutashabih problem on the basis of human natural and intellectual features. As well as, he compares between human natural and intellectual features in an interesting way.